രചന : സജീവ് ഓയൂർ ✍️
അന്താരാഷ്ട്ര കലാദിനം എന്നത് വെറുമൊരു കലണ്ടർ തീയതി മാത്രമല്ല, മാനവികതയുടെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ആവിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന ആദരവാണ്. കല എന്നത് കേവലം നിറങ്ങളുടെയോ വാക്കുകളുടെയോ ശബ്ദങ്ങളുടെയോ കൂടിച്ചേരൽ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിന്റെ തുടിപ്പാണ്, അവന്റെ വികാരങ്ങളുടെ നിശബ്ദമായ സംഭാഷണമാണ്. കാണുന്ന കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് ചിന്തിക്കുന്ന മനസ്സിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് അനുഭവിക്കുന്ന ഹൃദയത്തിലേക്കും മനുഷ്യനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന ഒരു പാലമാണ് കല. ലോകത്തെ കൂടുതൽ മനോഹരവും ചിന്തനീയവും മാനവികവുമാക്കുന്നതിൽ കല വഹിക്കുന്ന പങ്ക് അളക്കാനാവാത്തതാണ്.
ഈ പ്രാധാന്യത്തെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു കൊണ്ടാണ് എല്ലാ വർഷവും ഒക്ടോബർ 25 അന്താരാഷ്ട്ര കലാദിനമായി ലോകമെമ്പാടും ആഘോഷിക്കുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ സർഗ്ഗാത്മകതയെയും അത് സമൂഹത്തിൽ വരുത്തുന്ന ആഴത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങളെയും നെഞ്ചിലേറ്റാനും, വെളിച്ചം കാണാതെ പോകുന്ന എണ്ണമറ്റ കലാകാരന്മാരെ ആദരിക്കാനുമുള്ള ഒരു സവിശേഷ ദിനം കൂടിയാണിത്.
ഈ ദിനത്തിന്റെ പിന്നിൽ ഒരു ചെറിയ ചരിത്രമുണ്ട്. കനേഡിയൻ ചിത്രകാരനായ ക്രിസ് മക്ലൂർ ആണ് 2004-ൽ അന്താരാഷ്ട്ര കലാദിനം എന്ന ആശയം ആദ്യമായി മുന്നോട്ടുവെച്ചത്. മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകളെയും സംസ്കാരത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്നതിൽ കലാകാരന്മാർ നൽകുന്ന സംഭാവനകളെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അംഗീകരിക്കുകയും അവർക്ക് അർഹമായ സ്ഥാനം നൽകുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഈ ദിനത്തിനായി ഒക്ടോബർ 25 തിരഞ്ഞെടുത്തതിന് പിന്നിലും ഒരു കാരണമുണ്ട്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ള ചിത്രകാരന്മാരിൽ ഒരാളായ പാബ്ലോ പിക്കാസോയുടെ ജന്മദിനമാണ് ഒക്ടോബർ 25. 1881-ൽ സ്പെയിനിൽ ജനിച്ച പിക്കാസോ, ക്യൂബിസം എന്ന വിപ്ലവകരമായ ചിത്രകലാ ശൈലിക്ക് തുടക്കമിട്ടുകൊണ്ട് കലയുടെ വ്യാകരണത്തെ തന്നെ മാറ്റിയെഴുതിയ മനുഷ്യനാണ്. പരമ്പരാഗതമായ കാഴ്ചപ്പാടുകളെ തകർത്ത്, ഒരു വസ്തുവിനെ പല കോണുകളിൽ നിന്ന് ഒരേ സമയം കാണാനും വരയ്ക്കാനും അദ്ദേഹം ലോകത്തെ പഠിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായാണ് ഈ ദിവസം തന്നെ കലാദിനമായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
കലാകാരന്മാർക്ക് അർഹമായ ആദരവ് നൽകുക എന്നതാണ് ഈ ദിനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രാധാന്യം. സമൂഹത്തിന്റെ കണ്ണാടിയാണ് കലാകാരന്മാർ. സമൂഹത്തിൽ നടക്കുന്ന സന്തോഷങ്ങളും ദുഃഖങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും അവർ തങ്ങളുടെ സൃഷ്ടികളിലൂടെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും സാമ്പത്തികമായോ സാമൂഹികമായോ വേണ്ടത്ര പിന്തുണ ലഭിക്കാത്ത, ഒറ്റപ്പെട്ട് തങ്ങളുടെ സർഗ്ഗലോകത്ത് ജീവിക്കുന്ന കലാകാരന്മാർക്ക് തങ്ങളുടെ കഴിവുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാനും സമൂഹം അവരെ അംഗീകരിക്കാനുമുള്ള ഒരു വേദിയായി ഈ ദിനം മാറുന്നു. ഒരു നല്ല വാക്ക്, ഒരു കയ്യടി, ഒരു ചെറിയ വാങ്ങൽ പോലും അവർക്ക് വലിയ ഊർജ്ജമാണ്.
മാത്രമല്ല, കല എന്നത് ഒരു മികച്ച തെറാപ്പി കൂടിയാണ്. ആധുനിക മനഃശാസ്ത്രം ആർട്ട് തെറാപ്പിയെ വളരെ ഗൗരവത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്. മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾ കുറയ്ക്കാനും, ഉത്കണ്ഠയിൽ നിന്നും വിഷാദരോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തി നേടാനും കല സഹായിക്കുന്നു. വാക്കുകളിലൂടെ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്ത ആഴത്തിലുള്ള വികാരങ്ങളെ, വേദനകളെ, പ്രണയത്തെ, നഷ്ടബോധത്തെ ഒക്കെ കലയിലൂടെ ആശയവിനിമയം നടത്താൻ സാധിക്കും. ഒരു കുട്ടി വരയ്ക്കുന്ന ചിത്രത്തിലോ ഒരു വയോധികൻ മൂളുന്ന പാട്ടിലോ പോലും ആ മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിന്റെ നേർചിത്രം കാണാൻ കഴിയും.
ഭാഷയും ദേശവും മതവും അതിരുകളും കടന്ന് മനുഷ്യരെ ഒന്നിപ്പിക്കാൻ കലയ്ക്ക് മാത്രം കഴിയുന്ന ഒരു മാന്ത്രിക ശക്തിയുണ്ട്. ഒരു മലയാളിക്ക് ജാപ്പനീസ് കാലിഗ്രാഫിയും ഒരു ആഫ്രിക്കക്കാരന് കേരളത്തിന്റെ ചുമർചിത്രങ്ങളും ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്. വിഭിന്ന സംസ്കാരങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനും ലോക സമാധാനത്തിനും ഐക്യത്തിനും കല വലിയൊരു പാലമായി വർത്തിക്കുന്നു. കേരളത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ പറയുന്നതിന് ഏറെ പ്രസക്തിയുണ്ട്. കഥകളിയുടെ മുദ്രകളും, തെയ്യത്തിന്റെ ചായങ്ങളും, മ്യൂറൽ ചിത്രങ്ങളുടെ ദിവ്യതയും, ഓണപ്പാട്ടുകളുടെ ഈണവും ഒക്കെ നമ്മുടെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇവയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് കൈമാറുന്നതും ഈ ദിനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
ചരിത്രത്തിലുടനീളം വിപ്ലവങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾക്കും കല വലിയ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കെതിരെയും അനീതിക്കെതിരെയും പ്രതികരിക്കാൻ ചിത്രങ്ങളും കവിതകളും നാടകങ്ങളും സിനിമകളും എന്നും ശക്തമായ ആയുധങ്ങളായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പിക്കാസോയുടെ ‘ഗ്വേർണിക്ക’ എന്ന ചിത്രം യുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരതയെ ലോകത്തോട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞതും, ബോബ് മാർലിയുടെ പാട്ടുകൾ വംശീയതയ്ക്കെതിരെ പോരാടിയതും അതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇന്ന് ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ കലയുടെ രൂപങ്ങൾ വീണ്ടും മാറുകയാണ്. ഡിജിറ്റൽ ആർട്ട്, എഐ ആർട്ട്, ഇൻസ്റ്റലേഷൻ ആർട്ട്, സ്ട്രീറ്റ് ആർട്ട് എന്നിങ്ങനെ പുതിയ മേഖലകൾ തുറക്കപ്പെടുന്നു. അതോടൊപ്പം കലാകാരന്റെ യഥാർത്ഥത എന്ത്, പകർപ്പവകാശം എന്ത് എന്ന ചർച്ചകളും സജീവമാണ്.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ ദിവസം നമ്മൾ എങ്ങനെ ആഘോഷിക്കണം എന്നത് പ്രധാനമാണ്. പ്രാദേശികമായി നടക്കുന്ന ആർട്ട് ഗാലറികളും മ്യൂസിയങ്ങളും സന്ദർശിച്ച് കലാകാരന്മാരെ നേരിട്ട് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാം. സ്വയം ഒരു ദിവസം കലയിൽ ഏർപ്പെടാം. ഒരു ചിത്രം വരയ്ക്കുകയോ, ഒരു പാട്ട് പാടുകയോ, ഒരു കവിത എഴുതുകയോ, ഒരു കളിമൺ ശിൽപം ഉണ്ടാക്കുകയോ ചെയ്യുക. അതിന് വിദഗ്ധനാകണമെന്നില്ല, ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയണമെന്നേയുള്ളൂ. ഏറ്റവും പ്രധാനം, നമ്മുടെ ചുറ്റുമുള്ള പ്രാദേശിക കലാകാരന്മാരെ പിന്തുണയ്ക്കുക എന്നതാണ്. അവരുടെ സൃഷ്ടികൾ വാങ്ങുക, അവരെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ പരിചയപ്പെടുത്തുക, അവരുടെ വർക്ക്ഷോപ്പുകളിൽ പങ്കെടുക്കുക. സ്കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും കുട്ടികളിൽ സർഗ്ഗാത്മകത വളർത്തുന്നതിനായി ചിത്രരചന, ശിൽപ്പനിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ മത്സരങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതും വളരെ നല്ലതാണ്. കാരണം പരീക്ഷയിലും മാർക്കിലും മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ നിന്ന് കുട്ടിയുടെ ഭാവനയെ സ്വതന്ത്രമാക്കാൻ കലയ്ക്ക് മാത്രമേ കഴിയൂ.
“കല കള്ളമല്ല, മറിച്ച് യഥാർത്ഥ സത്യം തിരിച്ചറിയാൻ നമ്മെ സഹായിക്കുന്ന ഒരു നുണയാണ്” എന്നാണ് പിക്കാസോ ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞത്. യാന്ത്രികവും തിരക്കുപിടിച്ചതുമായ ഇന്നത്തെ ലോകത്തിൽ, മനുഷ്യനിൽ മനുഷ്യത്വം നിലനിർത്താൻ, അവനെ ഒരു യന്ത്രമായി മാറാതെ കാക്കാൻ കല അത്യാവശ്യമാണ്. കല ഇല്ലാത്ത ഒരു ജീവിതം എത്ര വരണ്ടതായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഈ അന്താരാഷ്ട്ര കലാദിനം വെറുമൊരു ആഘോഷമായി മാറ്റാതെ, നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ മനോഹരമാക്കുന്ന എല്ലാ സർഗ്ഗാത്മക രൂപങ്ങളെയും അവയ്ക്ക് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന, പലപ്പോഴും അറിയപ്പെടാതെ പോകുന്ന കൈകളെയും നെഞ്ചോട് ചേർക്കാൻ നമുക്ക് സാധിക്കണം. ഓരോ മനുഷ്യനിലും ഒരു കലാകാരൻ ഉണ്ട്, ആ കലാകാരനെ ഉണർത്താനുള്ള ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാകട്ടെ ഈ ദിനം.
