രചന : അനഘ ✍️
മനുഷ്യർക്ക് ഒരിക്കലും ഒന്നിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും ചില വ്യക്തികളോട് ആഴത്തിലുള്ള സ്നേഹം (Unrequited love അല്ലെങ്കിൽ അപ്രാപ്യമായ പ്രണയം) തോന്നുന്നതിന് പിന്നിൽ കൃത്യമായ ചില മനഃശാസ്ത്രപരമായ (Psychological) കാരണങ്ങളുണ്ട്. അവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- ഫാന്റസി രൂപീകരണം (Fantasy Bond)
യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ പോരായ്മകളിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടാൻ മനസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അപ്രാപ്യമായ വ്യക്തിയെ മനസ്സ് സ്വന്തം ഭാവനയ്ക്കനുസരിച്ച് തികഞ്ഞവരായി (Perfect) ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
ഈ ഭാവന നൽകുന്ന സന്തോഷം യഥാർത്ഥ ബന്ധങ്ങളേക്കാൾ സുരക്ഷിതമായി തോന്നും. - കുട്ടിക്കാലത്തെ അനുഭവങ്ങൾ (Attachment Theory)
കുട്ടിക്കാലത്ത് മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് സ്നേഹവും ശ്രദ്ധയും കിട്ടാതെ വളർന്നവർ.
ഇവർ അബോധമനസ്സോടെ സ്നേഹം തിരിച്ചുതരാത്ത ആളുകളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
അവഗണന നേരിടുന്നത് ഇവർക്ക് പരിചയമുള്ള ഒരു വികാരമായി മാറുന്നു. - നിരസിക്കപ്പെടാനുള്ള ഭയം (Fear of Intimacy)
പരസ്പരം ഒന്നിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെ മനസ്സ് ഭയപ്പെടുന്നു.
ഒരിക്കലും ഒന്നിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പുള്ളപ്പോൾ വലിയ ബാധ്യതകൾ ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു പ്രതിരോധ തന്ത്രമാണ് (Defense mechanism). - തലച്ചോറിലെ രാസമാറ്റങ്ങൾ (Dopamine Effect)
ഒരു കാര്യം കിട്ടാൻ പ്രയാസമാകുമ്പോൾ തലച്ചോറിൽ ഡോപമിൻ (Dopamine) കൂടുതൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ വെല്ലുവിളി പ്രണയത്തിന്റെ തീവ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
എളുപ്പത്തിൽ കിട്ടുന്നതിനേക്കാൾ വില കിട്ടാത്തതിനോട് തോന്നുന്നത് ഇതുകൊണ്ടാണ്. - സ്വയംമൂല്യം കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമം (Validation seeking)
അപ്രാപ്യമായ ഒരാൾ നമ്മളെ സ്നേഹിച്ചാൽ നമുക്ക് വലിയ മൂല്യമുണ്ടെന്ന് മനസ്സ് കരുതുന്നു.
അവരുടെ ഒരു ചെറിയ ശ്രദ്ധയ്ക്ക് വേണ്ടി മനസ്സ് കൊതിക്കുന്നു.
ഇത് സ്വന്തം ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു അബോധമനസ്സിന്റെ ശ്രമമാണ്.
ചില ആളുകളോട് നമുക്ക് പെട്ടെന്ന് ഒരു മാനസിക അടുപ്പമോ (emotional connection) സൗഹൃദമോ തോന്നുന്നതിന് പിന്നിൽ കൃത്യമായ ചില മനഃശാസ്ത്രപരമായ (psychological) കാരണങ്ങളുണ്ട്. ഇതിനെ മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ പല രീതിയിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു: - സുരക്ഷിതത്വബോധം (Feeling of Safety)
ചിലരുടെ പെരുമാറ്റം നമ്മുടെ ഉപബോധമനസ്സിന് സുരക്ഷിതത്വം നൽകുന്നു.
ഭയമില്ലാതെ സംസാരിക്കാം എന്ന തോന്നൽ പെട്ടെന്ന് അടുപ്പമുണ്ടാക്കുന്നു. - സമാനതകൾ (Similarity-Attraction Effect)
ചിന്തകൾ, താല്പര്യങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ അനുഭവങ്ങൾ എന്നിവയിലെ സമാനതകൾ.
നമ്മളെപ്പോലെയുള്ള ഒരാളെ കാണുമ്പോൾ മനസ്സ് പെട്ടെന്ന് അവരിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു. - വൈകാരിക പ്രതിഫലനം (Emotional Validation)
നമ്മൾ പറയുന്നത് അവർ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നു.
നമ്മുടെ വികാരങ്ങളെ അവർ വിലമതിക്കുന്നു എന്ന് തോന്നുമ്പോൾ ബോണ്ട് കൂടുന്നു. - ബോഡി ലാംഗ്വേജും മിററിംഗും (Mirroring & Body Language)
അവർ അറിയാതെ നമ്മുടെ ശരീരഭാഷയോ സംസാരിക്കുന്ന രീതിയോ അനുകരിക്കുന്നു.
ഇത് പരസ്പരമുള്ള വിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. - കെമിക്കൽ റിയാക്ഷൻ (Oxytocin & Dopamine)
ഒരാളോട് സംസാരിക്കുമ്പോൾ തലച്ചോറിൽ ഓക്സിടോസിൻ, ഡോപാമിൻ തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ ‘ഫീൽ ഗുഡ്’ ഹോർമോണുകൾ പെട്ടെന്ന് ഒരു കണക്ഷൻ ഉണ്ടാക്കുന്നു. - പരിചിതമായ മുഖച്ഛായ (Familiarity/Transference)
പുതിയ ആളുടെ സ്വഭാവം മുൻപ് നമുക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട ആരുടെയെങ്കിലും പോലെ തോന്നാം.
പഴയ നല്ല ഓർമ്മകൾ അറിയാതെ അവരിലേക്ക് കണക്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.