പ്രണയത്തിന്റെ പരിണാമം അഥവാ, കാനനഛായയിൽനിന്ന് വാട്ട്സ്ആപ്പ് ചാറ്റിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രണയയാത്ര..

രചന : മനോജ് കുമാർ ✍️

“കാനനഛായയിലാടുമേക്കാൻ
ഞാനും വരട്ടയോ നിന്റെ കൂടെ?
പാടില്ല, പാടില്ല, നമ്മെ നമ്മൾ
പാടേ മറന്നൊന്നും ചെയ്തുകൂടാ!”
ചങ്ങമ്പുഴ ഇതെഴുതിയപ്പോൾ മലയാളക്കരയിൽ പ്രണയത്തിന്റെ ഒരു ഭൂകമ്പം തന്നെയുണ്ടായി..
ആടിനെ മേയ്ക്കാൻ പോകുന്ന രണ്ടുപേരുടെ സംഭാഷണത്തിൽ ഇത്രയേറെ പ്രണയം ഒളിപ്പിച്ചുവയ്ക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് അതുവരെ മലയാളികൾക്ക് വലിയ ധാരണയൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
സത്യത്തിൽ, ആ കവിതയിലെ നായകൻ ഇന്നത്തെ തലമുറക്കാരനായിരുന്നെങ്കിൽ കഥ മറ്റൊന്നാകുമായിരുന്നു.
“ഞാനും വരട്ടയോ നിന്റെ കൂടെ?”
“വന്നോളൂ… പക്ഷേ, ലൊക്കേഷൻ ഷെയർ ചെയ്യണം. ആടുകളെ മേയ്ക്കുന്നതിനിടയിൽ രണ്ട് സെൽഫിയെങ്കിലും എടുക്കണം. പിന്നെ എന്റെ റീലിന് ഒരു ലൈക്കും കമന്റും വേണം!”
അവിടെ തീർന്നു പ്രണയം!

ചങ്ങമ്പുഴയുടെ കാലത്ത് പ്രണയിക്കാൻ കാനനഛായ മതിയായിരുന്നു. ഇന്ന് കാനനഛായയിൽ മൊബൈൽ റേഞ്ച് ഇല്ലെങ്കിൽ പ്രണയം തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പേ അവസാനിക്കും.
കാലം മാറി. പ്രണയവും മാറി. പ്രണയിക്കുന്നവരുടെ വേഷവും ഭാഷയും മാറി. പക്ഷേ, പ്രണയിക്കുന്നവരുടെ ബുദ്ധിക്ക് കാര്യമായ പുരോഗതിയുണ്ടായിട്ടുണ്ടോ എന്ന കാര്യത്തിൽ എനിക്ക് ഇപ്പോഴും സംശയമുണ്ട്!
കാരണം, പ്രണയത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ മനുഷ്യൻ ഇന്നും പഴയ മനുഷ്യൻതന്നെയാണ്. വ്യത്യാസം ഇത്രയേയുള്ളൂ — പണ്ട് പ്രണയിച്ചാൽ ഉറക്കം നഷ്ടപ്പെടുമായിരുന്നു. ഇന്ന് പ്രണയിച്ചാൽ മൊബൈലിന്റെ ചാർജ് നഷ്ടപ്പെടും!
ഒന്ന്: പൈങ്കിളികൾ പറന്നുനടന്ന കാലം
എൺപതുകളിലെയും തൊണ്ണൂറുകളിലെയും പ്രണയകാലത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ എനിക്ക് ആദ്യം ഓർമ്മ വരുന്നത് പൈങ്കിളി വാരികകളാണ്.

മംഗളം, മനോരമ തുടങ്ങിയ വാരികകളുടെ പേജുകളിൽ പ്രണയം പൂത്തുലഞ്ഞിരുന്ന കാലം!
അന്നത്തെ നോവലുകളിൽ പ്രണയത്തിന് ചില അടിസ്ഥാനനിയമങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
നായകൻ ഒന്നുകിൽ അതിസമ്പന്നനായിരിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ അതിദരിദ്രനായിരിക്കണം. ഇടത്തരക്കാരന് പ്രണയിക്കാൻ വലിയ അവസരമൊന്നുമില്ല!
നായകൻ കോടീശ്വരനാണെങ്കിൽ നായിക നിർബന്ധമായും ദരിദ്രയായിരിക്കണം. നായകൻ മുക്കുവനാണെങ്കിൽ നായിക റബ്ബർ എസ്റ്റേറ്റ് മുതലാളിയുടെ ഏകമകളായിരിക്കണം.
ഒരു സാധാരണ സർക്കാർ ക്ലാർക്കും അടുത്ത വീട്ടിലെ സ്കൂൾ ടീച്ചറും തമ്മിൽ പ്രണയിച്ചാൽ അതിൽ എന്തു നോവൽ?
അവിടെ സംഘർഷമില്ല. കണ്ണീരില്ല. അച്ഛന്റെ തോക്കില്ല. നായികയുടെ അമ്മയ്ക്ക് ഹൃദയാഘാതമില്ല.
അതുകൊണ്ട് നോവലിസ്റ്റ് ആ പ്രണയം അംഗീകരിക്കില്ല!
അന്നത്തെ നോവലുകളിൽ നായികയുടെ സൗന്ദര്യവർണനയ്ക്കുതന്നെ മൂന്ന് പേജെങ്കിലും വേണമായിരുന്നു.

“കരിമിഴികളിൽ വിഷാദത്തിന്റെ നീലിമയുമായി, മുട്ടോളം നീണ്ട കാർകൂന്തലിൽ മുല്ലപ്പൂക്കൾ ചൂടി, താമരത്തളിരുപോലുള്ള വിരലുകളാൽ ജനാലയുടെ അഴികളിൽ പിടിച്ച് അവൾ വിദൂരതയിലേക്ക് നോക്കിനിന്നു…”
ഈ വിവരണം വായിച്ചപ്പോൾ ഞാനൊക്കെ കരുതിയത് കേരളത്തിലെ പെൺകുട്ടികളെല്ലാം ഇങ്ങനെയായിരിക്കുമെന്നാണ്.
പിന്നീടാണ് മനസ്സിലായത്, ഞങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ പെൺകുട്ടികൾ ജനാലയ്ക്കരികിൽ നിന്നിരുന്നത് വിദൂരതയിലേക്ക് നോക്കാനല്ല, മീൻകാരൻ വന്നോ എന്നു നോക്കാനായിരുന്നു!
എന്തായാലും ആ നോവലുകൾ വായിച്ച് ഞാനും ഒരുപാട് പ്രണയസ്വപ്നങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
സ്വപ്നത്തിൽ ഞാനൊരു ധനികനായ യുവാവാണ്. വലിയ ബംഗ്ലാവ്, വിലകൂടിയ കാർ, വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ച വേലക്കാരൻ… എല്ലാമുണ്ട്.
പക്ഷേ, യാഥാർഥ്യത്തിൽ പോക്കറ്റിൽ ബസ് കൂലിക്കുള്ള പണമുണ്ടെങ്കിൽ അന്നത്തെ ദിവസം സമ്പന്നനായി കണക്കാക്കാമായിരുന്നു.
നോവലിലെ നായകൻ നായികയെ കാണാൻ കുതിരപ്പുറത്താണ് വരുന്നത്.
ഞാനാണെങ്കിൽ സൈക്കിളിൽ!

അതും സ്വന്തം സൈക്കിളല്ല. അയൽവാസിയുടെ സൈക്കിൾ. അതിന്റെ ബെല്ലടിച്ചാൽ ശബ്ദമില്ല. ബ്രേക്ക് പിടിച്ചാൽ നിൽക്കുകയുമില്ല.
അത്തരമൊരു വാഹനത്തിൽ പ്രണയസാഹസത്തിന് ഇറങ്ങുന്നതുതന്നെ വലിയ ധീരതയായിരുന്നു!
രണ്ട്: ഒരു പ്രണയലേഖനത്തിന്റെ ദുരന്തം
അന്നത്തെ പ്രണയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധം കത്തായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെപ്പോലെ “ഹായ്”, “ഹലോ”, “മിസ് യു” തുടങ്ങിയ മൂന്ന് വാക്കുകളിൽ പ്രണയം ഒതുക്കാൻ പറ്റില്ല.
ഒരു പ്രണയലേഖനം എഴുതണമെങ്കിൽ സാഹിത്യത്തിൽ നല്ല അവഗാഹം വേണം.
“പ്രിയപ്പെട്ടവളേ…”
എന്നു തുടങ്ങും.
അടുത്ത വരി എഴുതാൻ പത്തുമിനിറ്റ് ആലോചിക്കും.
“എന്റെ ഹൃദയസരോവരത്തിൽ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന അനുരാഗപുഷ്പമേ…”
ഇത്രയും എഴുതിക്കഴിയുമ്പോഴേക്കും സ്വന്തം സാഹിത്യപ്രതിഭയെക്കുറിച്ച് വലിയ മതിപ്പുണ്ടാകും.
എന്റെ ഒരു സുഹൃത്ത് ഒരിക്കൽ ഇത്തരമൊരു പ്രണയലേഖനം എഴുതി.
ആദ്യവരി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു:
“നിന്നെ കാണാത്ത ഓരോ നിമിഷവും എനിക്ക് ഓരോ യുഗമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു.”
രണ്ടാമത്തെ വരി:

“നിന്റെ ഓർമ്മകളിൽ ഞാൻ ഉരുകിയുരുകി ഇല്ലാതാകുന്നു.”
മൂന്നാമത്തെ വരി:
“നീയില്ലാത്ത ജീവിതം എനിക്ക് മരണതുല്യമാണ്.”
കത്ത് വായിച്ച പെൺകുട്ടി മറുപടി അയച്ചു.
“ഇത്രയും അസുഖങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ ആദ്യം ഒരു ഡോക്ടറെ കാണൂ!”
അവന്റെ പ്രണയം അവിടെ അവസാനിച്ചു.
മറ്റൊരു സുഹൃത്ത് പ്രണയലേഖനം എഴുതാൻ എന്നെ സമീപിച്ചു.
ഞാൻ അന്ന് സാഹിത്യത്തിൽ അത്യാവശ്യം താൽപര്യമുള്ള ആളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് വലിയൊരു കത്ത് എഴുതിക്കൊടുത്തു.
കത്തിൽ ചന്ദ്രനുണ്ടായിരുന്നു, നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, കടലുണ്ടായിരുന്നു, കാറ്റുണ്ടായിരുന്നു. കാമുകിയുടെ കണ്ണുകൾക്ക് താമരയുമായും മുടിക്ക് കാർമേഘവുമായും താരതമ്യമുണ്ടായിരുന്നു.
കത്ത് വായിച്ച സുഹൃത്ത് ചോദിച്ചു:
“ഇതിൽ എന്റെ കാര്യം എവിടെയാണ്?”
“അവസാനത്തെ വരിയിലുണ്ട്. ‘എന്ന് സ്വന്തം’ എന്നു പറഞ്ഞ് നിന്റെ പേരെഴുതിയാൽ മതി!”
അവൻ കത്ത് കൊടുത്തു.

രണ്ടുദിവസം കഴിഞ്ഞ് പെൺകുട്ടിയുടെ മറുപടി വന്നു.
“കത്ത് നന്നായിട്ടുണ്ട്. എഴുതിയ ആൾ ആരാണ്?”
അങ്ങനെ അവന്റെ പ്രണയത്തിന് വേണ്ടി ഞാൻ എഴുതിയ കത്ത് എന്റെ സാഹിത്യജീവിതത്തിന് ഒരു അംഗീകാരമായി മാറി. പക്ഷേ, അവന്റെ പ്രണയം വിജയിച്ചില്ല!
ഇതിലൊക്കെ വലിയ ദുരന്തം മറ്റൊന്നായിരുന്നു.
അന്നത്തെ പ്രണയലേഖനങ്ങൾ തെറ്റായ കൈകളിൽ ചെന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രത്യാഘാതം!
ഇന്നത്തെ കുട്ടികൾക്ക് ചാറ്റ് ഡിലീറ്റ് ചെയ്യാം. അന്ന് കത്ത് തിരിച്ചുവാങ്ങാൻ പറ്റില്ല.
ഒരു കത്ത് കാമുകിയുടെ അച്ഛന്റെ കൈയിൽ കിട്ടിയാൽ പിന്നെ പ്രണയത്തിന്റെ അടുത്ത അധ്യായം ആശുപത്രിയിലായിരിക്കും.
അതുകൊണ്ട് അന്നത്തെ കാമുകന്മാർക്ക് സാഹിത്യവാസനയ്ക്കൊപ്പം ഓട്ടത്തിലും നല്ല പരിശീലനം ആവശ്യമായിരുന്നു!
മൂന്ന്: പ്രണയത്തിന് കാവൽനിന്ന നാട്ടുകാർ
പഴയകാലത്ത് പ്രണയം രണ്ടുപേർ തമ്മിലുള്ള സ്വകാര്യകാര്യമായിരുന്നില്ല.
അത് നാട്ടുകാരുടെ പൊതുസ്വത്തായിരുന്നു!

ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ ഒരു പെൺകുട്ടിയോട് രണ്ടുമിനിറ്റ് സംസാരിച്ചാൽ മതി.
അഞ്ചുമിനിറ്റിനുള്ളിൽ വാർത്ത ചായക്കടയിലെത്തും.
പത്തുമിനിറ്റിനുള്ളിൽ പെൺകുട്ടിയുടെ അമ്മാവൻ അറിയും.
പതിനഞ്ചുമിനിറ്റിനുള്ളിൽ വിവാഹാലോചനയും എതിർപ്പും കുടുംബയോഗവും എല്ലാം ആരംഭിക്കും!
ഞങ്ങളുടെ നാട്ടിൽ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ ദിവസവും വൈകുന്നേരം ഒരു വീട്ടിന്റെ മുന്നിലൂടെ നടക്കുമായിരുന്നു.
ആ വീട്ടിൽ സുന്ദരിയായ ഒരു പെൺകുട്ടിയുണ്ടായിരുന്നു.
അവളെ കാണാനാണ് അവൻ നടക്കുന്നതെന്നു നാട്ടുകാർ കണ്ടെത്തി.
ഒരു ദിവസം പെൺകുട്ടിയുടെ അച്ഛൻ അവനെ തടഞ്ഞുനിർത്തി.
“നീ എന്തിനാണ് ദിവസവും ഇതുവഴി നടക്കുന്നത്?”
അവൻ പറഞ്ഞു:
“ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതല്ലേ, അമ്മാവാ?”
അച്ഛൻ തിരിച്ചുചോദിച്ചു:
“ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതാണെങ്കിൽ തിരിച്ചും ഇതുവഴി നടക്കാത്തതെന്താ?”
അന്നുമുതൽ അവന്റെ നടത്തം മറ്റൊരു വഴിക്കായി!
പഴയകാലത്തെ പ്രണയത്തിന് ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ടായിരുന്നു.
കാമുകിയെ കാണാൻ ചിലപ്പോൾ കിലോമീറ്ററുകൾ നടക്കേണ്ടിവരും.
കണ്ടാലോ?
ഒന്നും പറയാൻ കഴിയില്ല.

അവൾ ഒരു നോട്ടം നോക്കും. നമ്മൾ മറ്റൊരു നോട്ടം നോക്കും.
ആ രണ്ട് നോട്ടങ്ങൾകൊണ്ട് ഒരാഴ്ച ജീവിക്കും!
ഇന്ന് ഒരുമണിക്കൂർ ചാറ്റ് ചെയ്തിട്ടും “നീ എന്നെ ശരിക്കും സ്നേഹിക്കുന്നുണ്ടോ?” എന്ന സംശയമാണ്.
അന്ന് ഒരു പുഞ്ചിരി കിട്ടിയാൽ മതി, വിവാഹശേഷം ജനിക്കാൻ പോകുന്ന കുട്ടികളുടെ പേരുവരെ തീരുമാനിക്കുമായിരുന്നു!
എന്റെ ഒരു സുഹൃത്ത് ഒരു പെൺകുട്ടി തന്നെ നോക്കി ചിരിച്ചതിന്റെ പേരിൽ ആറുമാസം പ്രണയത്തിലായിരുന്നു.
അവസാനം ധൈര്യം സംഭരിച്ച് അവളോട് കാര്യം പറഞ്ഞു.
അവൾ അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു:
“ഞാൻ എപ്പോഴാണ് നിങ്ങളെ നോക്കി ചിരിച്ചത്?”
“കഴിഞ്ഞ ഓണത്തിന് ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽവച്ച്!”
അവൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു:
“അന്ന് നിങ്ങളുടെ ഷർട്ടിന്റെ പുറകിൽ ഒരു വലിയ ഓട്ടയുണ്ടായിരുന്നു!”
പാവം!

ആറുമാസത്തെ പ്രണയം ഒരു ഷർട്ടിന്റെ ഓട്ടയിൽ അവസാനിച്ചു!
നാല്: സാഹിത്യത്തിലെ പ്രണയരാജാക്കന്മാർ
എന്നാൽ പൈങ്കിളി നോവലുകൾക്കപ്പുറം മലയാളസാഹിത്യം പ്രണയത്തെ അതിമനോഹരമായി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ചങ്ങമ്പുഴ പ്രണയത്തെ സംഗീതമാക്കി.
എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ നിശ്ശബ്ദതയിലും ഓർമ്മകളിലും നഷ്ടബോധത്തിലും പ്രണയത്തെ ഒളിപ്പിച്ചുവച്ചു.
മാധവിക്കുട്ടി പ്രണയത്തിന്റെ ആത്മാവിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്നു. സ്ത്രീഹൃദയത്തിന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളും ഏകാന്തതകളും തുറന്നെഴുതി.
എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് മനുഷ്യരോടും ദേശങ്ങളോടും യാത്രകളോടും പ്രണയിച്ചു.
ബഷീറോ?
അദ്ദേഹം പ്രണയത്തെ ഭൂമിയിലിറക്കിക്കൊണ്ടുവന്നു!
ബഷീറിന്റെ പ്രണയത്തിൽ ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും മാത്രമല്ല, വിശപ്പും ദാരിദ്ര്യവും ചായയും തമാശയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

പ്രണയിക്കുന്നവർക്ക് ഭക്ഷണം വേണമെന്ന മഹത്തായ സത്യം മലയാളസാഹിത്യത്തിൽ ഇത്ര മനോഹരമായി അവതരിപ്പിച്ചവർ അധികമുണ്ടാകില്ല!
ഇവരുടെയെല്ലാം കൃതികൾ വായിച്ചപ്പോൾ പ്രണയം എന്നത് വെറുമൊരു പെൺകുട്ടിയെ കാണുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ഹൃദയമിടിപ്പല്ലെന്ന് മനസ്സിലായി.
അത് ജീവിതത്തോടുള്ള അടുപ്പമാണ്. മനുഷ്യരോടുള്ള കരുണയാണ്. ഓർമ്മകളോടുള്ള സ്നേഹമാണ്.
പക്ഷേ, അന്നത്തെ ഞങ്ങളുടെ പ്രായത്തിൽ ഇത്രയും തത്ത്വചിന്ത മനസ്സിലാക്കാനുള്ള പക്വതയൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
എം.ടി.യുടെ കൃതികൾ വായിച്ചിട്ട് ഞങ്ങൾ നിശ്ശബ്ദപ്രണയം പരിശീലിച്ചു.
അതിന്റെ ഫലമായി പെൺകുട്ടിയോട് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
പെൺകുട്ടി മറ്റൊരാളെ വിവാഹം കഴിച്ചു!
അപ്പോൾ മനസ്സിലായി — സാഹിത്യത്തിലെ നിശ്ശബ്ദപ്രണയവും ജീവിതത്തിലെ നിശ്ശബ്ദപ്രണയവും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന്.
സാഹിത്യത്തിൽ നിശ്ശബ്ദത മനോഹരമാണ്.
ജീവിതത്തിൽ ചിലപ്പോൾ അത് അവസരം നഷ്ടപ്പെടുത്തലാണ്!
അഞ്ച്: പ്രണയം ഡിജിറ്റലായപ്പോൾ
കാലം മുന്നോട്ടുപോയി.

കത്തുകൾ അപ്രത്യക്ഷമായി.
പോസ്റ്റ്മാന്റെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞു.
പ്രണയത്തിന്റെ അധികാരം മൊബൈൽ ഫോണുകൾ ഏറ്റെടുത്തു.
ഇന്ന് പ്രണയം തുടങ്ങുന്നത് പലപ്പോഴും ഒരു ഫ്രണ്ട് റിക്വസ്റ്റിലാണ്.
“ഹായ്…”
“ഹലോ…”
“എവിടെയാണ്?”
“വീട്ടിൽ.”
“എന്തു ചെയ്യുന്നു?”
“ഒന്നുമില്ല.”
“കഴിച്ചോ?”
“കഴിച്ചു.”
ഇത്രയും സംഭാഷണം കഴിഞ്ഞാൽ രണ്ടുപേരും പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കിയെന്ന് കരുതും!
പണ്ടത്തെ കാമുകൻ കാമുകിക്കുവേണ്ടി കവിതയെഴുതുമായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ കാമുകൻ ഹൃദയത്തിന്റെ ഇമോജി അയക്കും.
അതും ഒരു ഹൃദയമല്ല, പത്തെണ്ണം!
പ്രണയത്തിന്റെ ആഴം ഹൃദയങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിനനുസരിച്ചാണെന്നൊരു ധാരണയും രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
പണ്ടത്തെ പ്രണയത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നം വീട്ടുകാരുടെ എതിർപ്പായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ പ്രണയത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നം ലാസ്റ്റ് സീൻ ആണ്!
“ഇന്നലെ രാത്രി 11.42-ന് നീ ഓൺലൈനിലുണ്ടായിരുന്നു. എന്നിട്ടെന്താ എന്റെ മെസേജിന് മറുപടി തരാത്തത്?”

ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് പഴയകാലത്തെ കാമുകന്മാരോട് വലിയ ബഹുമാനം തോന്നും.
അവർക്ക് കാമുകി എവിടെയാണെന്ന് അറിയില്ല.
എന്തു ചെയ്യുന്നുവെന്ന് അറിയില്ല.
ആരോടു സംസാരിക്കുന്നുവെന്ന് അറിയില്ല.
എന്നിട്ടും അവർ പ്രണയിച്ചു!
ഇന്ന് എല്ലാം അറിയാം.
എന്നിട്ടും സംശയം മാത്രം ബാക്കി!
ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ തന്റെ കാമുകിയോട് ചോദിച്ചത്രേ:
“നിനക്ക് എന്നെ എത്രമാത്രം ഇഷ്ടമാണ്?”
“കടലോളം!”
“എങ്കിൽ എന്റെ ഫോട്ടോയ്ക്ക് ലൈക്കിടാത്തതെന്താ?”
ഇതോടെ കടലോളം ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രണയം ഒരു ലൈക്കിലേക്ക് ചുരുങ്ങി!
മറ്റൊരു പെൺകുട്ടി കാമുകനോട് പറഞ്ഞു:
“നീ എന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ എല്ലാ സ്റ്റാറ്റസും കാണണം.”
അവൻ ചോദിച്ചു:
“അതിനും പ്രണയത്തിനും എന്താണ് ബന്ധം?”
“എന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിനക്കുള്ള താൽപര്യം അറിയാനാണ്!”
അങ്ങനെ പാവം രാവിലെ മുതൽ രാത്രി വരെ സ്റ്റാറ്റസ് കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.

ഒടുവിൽ അവന് പ്രണയത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ താൽപര്യം മൊബൈൽ ഡാറ്റാ പ്ലാനുകളിലായി!
ആറ്: പ്രണയവും മദ്യവും പിന്നെ ചില മഹത്തായ തത്ത്വങ്ങളും
ഇന്നത്തെ പ്രണയത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ചില സംശയങ്ങളുണ്ട്.
പ്രണയം ആത്മാവിന്റെ അനുഭവമാണോ?
അതോ ഒരു വൈകുന്നേരത്തെ ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമാണോ?
ഇന്നത്തെ ചില സിനിമകളിലും കഥകളിലും പ്രണയത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലമായി മദ്യവും ലഹരിയും ആഘോഷങ്ങളും കടന്നുവരുന്നു.
കാമുകനും കാമുകിയും ഒരു പബ്ബിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്നു.
രണ്ടുപേരും നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
പിന്നെ പ്രണയിക്കുന്നു.
അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ ഉണരുമ്പോൾ പ്രണയിച്ച കാര്യം ഓർമ്മയുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം!

എന്റെ ഒരു സുഹൃത്ത് ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു:
“മനോജേ, മദ്യം കഴിച്ചാൽ മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലുള്ള യഥാർഥ വികാരങ്ങൾ പുറത്തുവരും!”
ഞാൻ ചോദിച്ചു:
“അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ഇന്നലെ നീ ചായക്കടക്കാരനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് കരഞ്ഞതെന്തിനാ?”
അവൻ പറഞ്ഞു:
“അയാൾ എനിക്ക് കടം തരാറില്ല. ആ വേദനയാണ് പുറത്തുവന്നത്!”
ഇതിൽനിന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയ ഒരു കാര്യമുണ്ട്.
എല്ലാ വികാരങ്ങളും പ്രണയമല്ല!
ചിലത് കടബാധ്യതയുടെ പ്രതിഫലനവുമാകാം!
പ്രണയം മദ്യത്തിന്റെയോ ലഹരിയുടെയോ സഹായത്തോടെ മാത്രം അനുഭവിക്കേണ്ട വികാരമല്ല.
അത് ബോധമുള്ള മനസ്സിന്റെ അനുഭവമായിരിക്കണം.
പക്ഷേ, ഇതുപറയുമ്പോൾ ഇന്നത്തെ തലമുറ മുഴുവനും ഇങ്ങനെയാണെന്ന് കരുതരുത്.
ഇന്നും മനോഹരമായി പ്രണയിക്കുന്ന ചെറുപ്പക്കാരുണ്ട്.
പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കുന്നവരുണ്ട്. ജീവിതത്തിന്റെ കഠിനമായ വഴികളിൽ കൈപിടിച്ചുനടക്കുന്നവരുണ്ട്.

അവരുടെ പ്രണയം ചിലപ്പോൾ കവിതയാകുന്നില്ല എന്നുമാത്രം.
അത് ജീവിതമായി മാറുന്നു.
ഏഴ്: അമ്പതുകഴിഞ്ഞവരുടെ പ്രണയം
ഇനി നമ്മുടെ തലമുറയിലേക്ക് വരാം.
അമ്പതുകഴിഞ്ഞാൽ പ്രണയം അവസാനിക്കുമെന്നാണ് ചിലരുടെ ധാരണ.
തീർത്തും തെറ്റാണ്!
പ്രണയം അവസാനിക്കുന്നില്ല.
അതിന്റെ പ്രകടനരീതി മാറുന്നു.
ഇരുപതാം വയസ്സിൽ കാമുകി ചോദിക്കും:
“എന്നെ കാണാൻ വരുമോ?”
അമ്പത്തിയഞ്ചാം വയസ്സിൽ ഭാര്യ ചോദിക്കും:
“വരുന്ന വഴിക്ക് അരക്കിലോ തക്കാളി വാങ്ങിക്കൊണ്ടുവരുമോ?”
രണ്ടിലും സ്നേഹമുണ്ട്.
പക്ഷേ, രണ്ടാമത്തേതിൽ സാമ്പത്തിക ഉത്തരവാദിത്വവും കൂടിയുണ്ട്!
പണ്ട് കാമുകിയുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കി മണിക്കൂറുകളോളം ഇരിക്കാമായിരുന്നു.
ഇന്ന് ഭാര്യയുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് അധികനേരം നോക്കിയാൽ ചോദ്യം വരും:
“എന്താ? എന്തെങ്കിലും കുഴപ്പമുണ്ടോ?”

പണ്ട് പ്രണയലേഖനത്തിൽ എഴുതിയിരുന്നത്:
“നീയില്ലാതെ എനിക്കൊരു നിമിഷം പോലും ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല.”
ഇന്ന് ഭാര്യ രണ്ടുദിവസം വീട്ടിലില്ലെങ്കിൽ ഭർത്താവ് ആദ്യദിവസം സ്വാതന്ത്ര്യം ആഘോഷിക്കും.
രണ്ടാം ദിവസം അടുക്കളയിൽ ചായപ്പൊടി എവിടെയാണെന്ന് അന്വേഷിക്കും.
മൂന്നാം ദിവസം വിളിക്കും:
“നീ എപ്പോഴാ തിരിച്ചുവരുന്നത്?”
അതാണ് യഥാർഥ പ്രണയം!
ഒരു സുഹൃത്ത് എന്നോട് പറഞ്ഞു:
“മുപ്പതു വർഷമായി ഞങ്ങൾ വിവാഹിതരായിട്ട്. ഇപ്പോഴും ഭാര്യയെ കണ്ടാൽ എന്റെ ഹൃദയം വേഗത്തിൽ മിടിക്കും!”
ഞാൻ അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു:
“ഇത്രയും വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും ഇത്രയും പ്രണയമോ?”
അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു:
“പ്രണയമല്ലെടാ… ഇന്നലെ ഞാൻ എന്തോ കള്ളം പറഞ്ഞിരുന്നു. അത് അവൾ കണ്ടുപിടിച്ചോ എന്ന പേടിയാണ്!”

എന്തായാലും അമ്പതുകഴിഞ്ഞ പ്രണയത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക സൗന്ദര്യമുണ്ട്.
അവിടെ പ്രണയത്തിന്റെ ഭാഷ മാറുന്നു.
“നീ ഭക്ഷണം കഴിച്ചോ?”
“മരുന്ന് എടുത്തോ?”
“നടക്കാൻ പോയില്ലേ?”
“വണ്ടി പതുക്കെ ഓടിക്കണം.”
ഇതൊക്കെയാണ് പുതിയ പ്രണയകവിതകൾ.
ഇതിൽ ചന്ദ്രനില്ല. നക്ഷത്രങ്ങളില്ല. കാർമേഘങ്ങളില്ല.
പക്ഷേ, ഒരുപാട് കരുതലുണ്ട്.
പണ്ട് കൈപിടിക്കാൻ അവസരം അന്വേഷിച്ചിരുന്നവർ ഇന്ന് റോഡ് മുറിച്ചുകടക്കുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായി കൈപിടിക്കുന്നു.
പണ്ട് ഒരുമിച്ചിരിക്കാൻ ലോകത്തോട് യുദ്ധം ചെയ്തവർ ഇന്ന് ഒരേ വീട്ടിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് ടെലിവിഷൻ റിമോട്ടിനുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു!
ഇതും പ്രണയത്തിന്റെ പരിണാമമാണ്.
എട്ട്: പ്രണയകവിതകൾ എവിടെപ്പോയി?
ഇത്രയൊക്കെ പറഞ്ഞാലും എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു വേദനയുണ്ട്.
ഇന്ന് പഴയതുപോലെയുള്ള പ്രണയകവിതകൾ എന്തുകൊണ്ട് കുറയുന്നു?
പ്രണയം കുറഞ്ഞതുകൊണ്ടാണോ?
അല്ല.

പ്രണയം ഇന്നും മനുഷ്യഹൃദയത്തിലുണ്ട്.
പക്ഷേ, സാഹിത്യത്തിന്റെ വിഷയങ്ങൾ മാറിയിരിക്കുന്നു.
പണ്ടത്തെ കവിക്ക് കാമുകിയുടെ കണ്ണുകളിൽ നിലാവു കാണാമായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ കവിക്ക് ചുറ്റും കാണുന്നത് യുദ്ധവും ദാരിദ്ര്യവും തൊഴിലില്ലായ്മയും അനീതിയും പരിസ്ഥിതിനാശവുമാണ്.
അയാൾക്ക് എഴുതാതിരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അയാളുടെ കവിതയിൽ പ്രതിഷേധം വരും. രോഷം വരും. വെറുപ്പ് വരും. നിരാശ വരും.
അതിനിടയിൽ പ്രണയത്തിന്റെ മൃദുലമായ ശബ്ദം ചിലപ്പോൾ കേൾക്കാതെ പോകുന്നു.
അതേസമയം ഇന്നത്തെ പ്രണയസാഹിത്യം മുഴുവനും ഉപരിപ്ലവമാണെന്ന് പറയാനും കഴിയില്ല. പുതിയ കാലത്തിന്റെ ഏകാന്തതകളും സ്വാതന്ത്ര്യബോധവും ബന്ധങ്ങളുടെ സങ്കീർണതകളും ആവിഷ്കരിക്കുന്ന നല്ല രചനകളും ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്.
എങ്കിലും ഒരു കാര്യം എനിക്ക് തോന്നാറുണ്ട്.
ഇന്നത്തെ ചില എഴുത്തുകാർക്ക് പ്രണയത്തെ അനുഭവിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അതിനെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിക്കാനാണ് കൂടുതൽ താൽപര്യം.
ഒരു കാമുകൻ കാമുകിയെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ പണ്ടത്തെ കവി വിരഹകാവ്യം എഴുതുമായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ ചില കവികൾ ഫേസ്ബുക്കിൽ പോസ്റ്റിടും:
“എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചവൾക്കുള്ള മറുപടി!”
അതിനു താഴെ നൂറ്റമ്പത് കമന്റുകൾ.
അതിൽ നൂറുപേർ പറയും:
“ധൈര്യമായി മുന്നോട്ടുപോകൂ!”
ഇരുപതുപേർ ചോദിക്കും:
“ആരാണ് ആ പെൺകുട്ടി?”
ബാക്കിയുള്ള മുപ്പതുപേർ സ്വന്തം പ്രണയദുരന്തം വിവരിക്കും.

അങ്ങനെ ഒരു വിരഹം സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലെ പൊതുചർച്ചയായി മാറും!
പണ്ടത്തെ കവി തന്റെ ദുഃഖം കവിതയാക്കി.
ഇന്നത്തെ കവി ചിലപ്പോൾ ദുഃഖം പോസ്റ്റാക്കി.
രണ്ടുപേരും ആശ്വാസം തേടുകയാണ്.
പക്ഷേ, ഒരാളുടെ വേദന തലമുറകൾ വായിക്കുന്നു. മറ്റൊരാളുടെ പോസ്റ്റ് അടുത്ത ദിവസത്തെ പുതിയ വിവാദത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു!
ഇതുതന്നെയല്ലേ നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തം?
ഒൻപത്: പ്രണയത്തിന്റെ പുതിയ വ്യാകരണം
പ്രണയത്തിന്റെ പരിണാമം മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ അതിന്റെ ഭാഷയിലെ മാറ്റം പരിശോധിച്ചാൽ മതി.
പണ്ടത്തെ പ്രണയഭാഷ:
“പ്രിയേ, നിന്റെ മിഴികളിൽ ഞാൻ അനന്തതയുടെ നീലിമ കാണുന്നു!”
ഇന്നത്തെ പ്രണയഭാഷ:
“ഡിപി സൂപ്പർ!”
പണ്ടത്തെ പ്രണയവാഗ്ദാനം:
“ഏഴുജന്മങ്ങളിലും ഞാൻ നിന്നെ സ്നേഹിക്കും!”
ഇന്നത്തെ വാഗ്ദാനം:
“ഞാൻ നിന്നെ ഒരിക്കലും ബ്ലോക്ക് ചെയ്യില്ല!”
പണ്ടത്തെ വിരഹം:
“നിന്നെ കാണാത്ത രാത്രികളിൽ എന്റെ ഹൃദയം കണ്ണീർ വാർക്കുന്നു.”
ഇന്നത്തെ വിരഹം:
“സീൻ ആക്കി റിപ്ലൈ ഇല്ല!”
പണ്ടത്തെ പ്രണയസമ്മാനം ഒരു പൂവായിരുന്നു.
ഇന്ന് വിലകൂടിയ ഫോണോ വിദേശയാത്രയോ ആയേക്കാം.
പണ്ടത്തെ കാമുകൻ കാമുകിയുടെ വീടിനു മുന്നിൽ മണിക്കൂറുകളോളം കാത്തുനിൽക്കുമായിരുന്നു.

ഇന്നത്തെ കാമുകൻ ഓൺലൈൻ ഡെലിവറി ആപ്പിൽ സമ്മാനം ഓർഡർ ചെയ്യും.
അവിടെ ഒരു ചെറിയ തമാശയുണ്ട്.
സമ്മാനം കൊണ്ടുവരുന്ന ഡെലിവറി ബോയ് കാമുകിയെ നേരിൽ കാണും.
സമ്മാനം അയച്ച കാമുകൻ വീഡിയോ കോളിൽ മാത്രമേ കാണൂ!
എന്തൊരു പുരോഗതി!
എന്നാൽ ഈ മാറ്റങ്ങളൊന്നും പ്രണയത്തിന്റെ മരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല.
മനുഷ്യൻ ജീവിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ അവന്റെ വികാരങ്ങളുടെ ഭാഷയും മാറുന്നു.
കാനനഛായയിൽ തുടങ്ങിയ പ്രണയം ഇന്ന് ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു.
നാളെ ഒരുപക്ഷേ കൃത്രിമബുദ്ധിയുടെ സഹായത്തോടെ പ്രണയലേഖനങ്ങൾ എഴുതപ്പെടും.
“എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾക്ക് അതിമനോഹരമായ ഒരു പ്രണയകവിത എഴുതിത്തരൂ!”
എന്ന് ഒരാൾ കമ്പ്യൂട്ടറിനോട് ആവശ്യപ്പെടും.
കമ്പ്യൂട്ടർ കവിത എഴുതിക്കൊടുക്കും.
അത് വായിച്ച് കാമുകി കരയും.

അവൾ മറുപടി എഴുതാനും കൃത്രിമബുദ്ധിയെ സമീപിക്കും.
അങ്ങനെ രണ്ട് യന്ത്രങ്ങൾ തമ്മിൽ മനോഹരമായ പ്രണയലേഖനങ്ങൾ കൈമാറും.
ഇടയിൽ കാമുകനും കാമുകിയും വെറുതെയിരിക്കും!
ഒരുദിവസം ആ യന്ത്രങ്ങൾ പരസ്പരം പ്രണയത്തിലായാൽ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതില്ല.
അപ്പോൾ മനുഷ്യർക്ക് സ്വന്തം പ്രണയം തിരിച്ചുകിട്ടാൻ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായം തേടേണ്ടിവരും!
പത്ത്: പ്രണയം മരിച്ചിട്ടില്ല, കവികൾക്ക് തിരക്കാണ്!
ഈ പ്രായത്തിലെത്തി തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ഒരു കാര്യം ബോധ്യമാകുന്നു.
പ്രണയം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കുന്നില്ല.
അത് രൂപം മാറുന്നു.
പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ പ്രണയം ഒരു സ്വപ്നമാണ്.
ഇരുപത്തിയഞ്ചാം വയസ്സിൽ അത് ഒരു ആവേശമാണ്.
മുപ്പത്തഞ്ചാം വയസ്സിൽ അത് ഉത്തരവാദിത്വമായി മാറുന്നു.

അമ്പതുകഴിഞ്ഞാൽ അത് ഓർമ്മകളും കരുതലും സൗഹൃദവും ചേർന്ന ഒരു അനുഭവമാകുന്നു.
എഴുപതാം വയസ്സിൽ ഒരുപക്ഷേ പ്രണയത്തിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ രൂപം കാണാൻ കഴിയും.
വാർധക്യത്തിലെ ഒരു സായാഹ്നത്തിൽ രണ്ടുപേർ വരാന്തയിൽ ഇരിക്കുന്നു.
ഒരാൾ ചോദിക്കുന്നു:
“ചായ വേണോ?”
മറ്റേയാൾ പറയുന്നു:
“നിനക്കു വേണമെങ്കിൽ എനിക്കും മതി.”
ആ സംഭാഷണത്തിൽ ഒരു മഹാകാവ്യമുണ്ട്.
പക്ഷേ, അതെഴുതാൻ ചങ്ങമ്പുഴയുടെ ഹൃദയവും ബഷീറിന്റെ ലാളിത്യവും എം.ടി.യുടെ നിശ്ശബ്ദതയും മാധവിക്കുട്ടിയുടെ ആത്മാർഥതയും ഒരുമിച്ചുവേണം.
അതാണ് ഇന്നത്തെ എഴുത്തുകാരന്റെ വെല്ലുവിളി.
പ്രണയം അനുഭവിക്കുന്നവരില്ലാത്തതല്ല പ്രശ്നം.
അനുഭവത്തെ സാഹിത്യമാക്കി മാറ്റാനുള്ള ക്ഷമയും ഏകാഗ്രതയും ചിലപ്പോൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്.
ഇന്ന് എല്ലാത്തിനും വേഗമാണ്.
പ്രണയത്തിന് വേഗം.
വിവാഹത്തിന് വേഗം.
വിരഹത്തിന് വേഗം.
വീണ്ടും പ്രണയിക്കാൻ അതിലും വേഗം!

പണ്ടൊരാൾ പ്രണയപരാജയത്തിൽ പത്തുവർഷം കവിതയെഴുതിയിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്നൊരാൾ പത്തുദിവസം കഴിഞ്ഞ് പുതിയൊരു ബന്ധത്തിലേക്ക് കടന്നേക്കാം.
അതിൽ തെറ്റൊന്നുമില്ല.
പക്ഷേ, ഒരു കവിത ജനിക്കാനുള്ള സമയംപോലും കിട്ടുന്നില്ല എന്നതാണ് സാഹിത്യത്തിന്റെ നഷ്ടം!
എന്റെ ഒരു സുഹൃത്ത് അടുത്തിടെ പറഞ്ഞു:
“മനോജേ, എനിക്ക് വീണ്ടും പ്രണയിക്കണമെന്ന് തോന്നുന്നു!”
ഞാൻ ചോദിച്ചു:
“ഈ പ്രായത്തിലോ?”
അവൻ പറഞ്ഞു:
“പ്രണയത്തിന് പ്രായമുണ്ടോ?”
“ഇല്ല. പക്ഷേ, നിന്റെ ഭാര്യയോട് ചോദിച്ചിട്ടുണ്ടോ?”
അവൻ കുറച്ചുനേരം മിണ്ടാതിരുന്നു.
പിന്നെ പറഞ്ഞു:
“അതാണ് പ്രശ്നം. പ്രണയത്തിന് പ്രായമില്ല. പക്ഷേ, ഭാര്യയ്ക്ക് നല്ല ഓർമ്മശക്തിയുണ്ട്!”
അങ്ങനെ അവന്റെ രണ്ടാം പ്രണയത്തിന്റെ സാധ്യതയും അവസാനിച്ചു.

എന്തായാലും ഞാൻ ഇപ്പോഴും പ്രണയത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു.
പ്രണയം മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ നല്ല മനുഷ്യനാക്കണം. മറ്റൊരാളുടെ സന്തോഷത്തിൽ സ്വന്തം സന്തോഷം കണ്ടെത്താൻ പഠിപ്പിക്കണം.
പ്രണയം വെറും ശരീരങ്ങളുടെ അടുപ്പമല്ല. മനസ്സുകളുടെ പരസ്പരബഹുമാനമാണ്.
അതിൽ ആഗ്രഹമുണ്ട്, ആകർഷണമുണ്ട്, സ്വപ്നമുണ്ട്, വിരഹമുണ്ട്, ചിലപ്പോൾ വഴക്കുമുണ്ട്.
പക്ഷേ, എല്ലാറ്റിനുമപ്പുറം മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനോട് അടുപ്പിക്കുന്ന ഒരു അദൃശ്യശക്തിയുണ്ട്.
ആ ശക്തിയാണ് പ്രണയം.
ചങ്ങമ്പുഴയുടെ കാനനഛായയിൽനിന്ന് ഇന്നത്തെ വാട്ട്സ്ആപ്പ് ചാറ്റിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടത് പ്രണയമല്ല.
പ്രണയത്തെ കവിതയാക്കാനുള്ള സാവകാശമാണ്.
പണ്ടത്തെ കാമുകൻ കാമുകിയെ കാണാൻ കാത്തിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ കാമുകൻ കാമുകിയുടെ മറുപടിക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നു.
കാത്തിരിപ്പ് ഇപ്പോഴും ബാക്കിയാണ്.
അതുകൊണ്ട് പ്രണയവും ബാക്കിയാണ്!
ഇനി ഒരു കാര്യംകൂടി.

ഈ ലേഖനം വായിച്ചിട്ട് ആരെങ്കിലും എന്നോട് ചോദിച്ചേക്കാം:
“ഇത്രയും പ്രണയത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്ന നിങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ എത്രതവണ പ്രണയിച്ചിട്ടുണ്ട്?”
അതിന് ഞാൻ മറുപടി പറയില്ല.
കാരണം, സാഹിത്യത്തിൽ സത്യസന്ധത നല്ലതാണ്.
പക്ഷേ, കുടുംബജീവിതത്തിൽ ചില സത്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്താതിരിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ നല്ലത്!
പ്രത്യേകിച്ച് ഭാര്യയും വാട്ട്സ്ആപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്ന കാലത്ത്!
അതിനാൽ, എന്റെ പ്രണയചരിത്രം ഇവിടെ അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.
എങ്കിലും ചങ്ങമ്പുഴയോട് ഒരു കാര്യം പറയാനുണ്ട്.
കവിവര്യാ,
അങ്ങ് ഭാഗ്യവാനായിരുന്നു!
അങ്ങയുടെ കാലത്ത് കാനനഛായയിൽ ആടിനെ മേയ്ക്കാൻ പോകുമ്പോൾ കാമുകിയോട് ചോദിച്ചാൽ മതിയായിരുന്നു:
“ഞാനും വരട്ടയോ നിന്റെ കൂടെ?”
ഇന്ന് അങ്ങനെ ചോദിച്ചാൽ അവൾ തിരിച്ചു ചോദിച്ചേക്കും:
“വരുന്നതൊക്കെ കൊള്ളാം… വീട്ടിൽ പറഞ്ഞിട്ടാണോ വരുന്നത്?”

അതിന് മറുപടി പറയാൻ കഴിയാത്തിടത്തോളം കാലം പ്രണയം ഒരു മഹാസമസ്യയായി തുടരും!
പ്രണയം മരിച്ചിട്ടില്ല. പ്രണയകവിതകളും മരിച്ചിട്ടില്ല.
പക്ഷേ, പഴയകാലത്തെപ്പോലെ പ്രണയിക്കാൻ സമയമില്ലാത്ത മനുഷ്യന് ഇന്ന് പ്രണയത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതാൻ എവിടെയാണ് സമയം?
എന്നിട്ടും ഓരോ തലമുറയും പ്രണയിക്കുന്നു. ഓരോ തലമുറയും അതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നു. വീണ്ടും പ്രണയിക്കുന്നു.
കാരണം, പ്രണയം മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും പഴയ വിഡ്ഢിത്തവും ഏറ്റവും മനോഹരമായ അനുഭവവുമാണ്!
ആ വിഡ്ഢിത്തം ഇല്ലാതാകുന്ന ദിവസം മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനല്ലാതാകും.
അതുവരെ പ്രണയം ജീവിക്കും.
കവിതകളിലും കഥകളിലും ഓർമ്മകളിലും…
പിന്നെ, ചിലരുടെ മൊബൈൽ ഫോണിലെ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ചാറ്റുകളിലും!
ശുഭം.