വൃദ്ധസദനം

രചന : ബദറുദ്ദീൻ പി.കെ ✍️

മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ അങ്ങാടിപ്പുറം ഗവൺമെന്റ് എൽ.പി സ്കൂളിലെ ഓഡിറ്റോറിയം വിങ്ങിപ്പൊട്ടുകയായിരുന്നു. കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഈ വർഷത്തെ മികച്ച നോവലിനുള്ള പുരസ്കാരം ഏറ്റുവാങ്ങി ബഷീർ പി.കെ മൈക്കിനു മുന്നിൽ നിന്നു. കയ്യടികൾ നിലച്ചപ്പോൾ അയാൾ തൊണ്ടയിടറി സംസാരിച്ചു തുടങ്ങി.
“ഇന്ന് ഞാൻ ഇവിടെ ഒരു എഴുത്തുകാരനായിട്ടല്ല നിൽക്കുന്നത്. നാൽപ്പത് വർഷം കഴിഞ്ഞ് തന്റെ അമ്മയെ തിരിച്ചുകിട്ടിയ ഒരു മകനായിട്ടാണ്. ഞാൻ ഒരാളെ ദത്തെടുക്കാൻ പോവുകയാണ്. മക്കളെയല്ല. ഒരു അമ്മയെ.”
സദസ്സ് നിശബ്ദമായി. അയാൾ തുടർന്നു.

“1979-ൽ ഈ സ്കൂളിലെ ഒന്നാം ക്ലാസിൽ, ‘അ’ എന്ന് എഴുതാൻ എന്റെ വിരൽ പിടിച്ചു തന്നത് സരസ്വതി ടീച്ചറായിരുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികൾക്ക് അക്ഷരത്തിന്റെ വെളിച്ചം കൊടുത്ത എന്റെ ടീച്ചർ. 45 വർഷം കഴിഞ്ഞ് ഞാൻ ടീച്ചറെ കണ്ടത് ഒരു ക്ലാസ് മുറിയിലല്ല. അങ്ങാടിപ്പുറത്തെ ‘സ്നേഹാലയം’ എന്ന വൃദ്ധസദനത്തിൽ വെച്ചാണ്.”
അയാൾ കണ്ണടച്ചു. കാലം പിന്നിലേക്ക് മറിഞ്ഞു.

ഒരു ഞായറാഴ്ച, സ്നേഹാലയത്തിൽ
ആൽമരത്തിന്റെ തണൽ. അതിനു ചുറ്റും പ്ലാസ്റ്റിക് കസേരകളിൽ അവർ ഇരിക്കുന്നു. സ്നേഹാലയത്തിലെ അന്തേവാസികൾ. മുരളിച്ചേട്ടൻ എന്ന വാർഡനാണ് അവരുടെ ലോകം. അയാൾക്ക് ശമ്പളമില്ല. പെൻഷനുമില്ല. ഉള്ളത് സ്നേഹം മാത്രം. അയാളുടെ പിന്നിൽ പേര് വെളിപ്പെടുത്താത്ത കുറേ മനുഷ്യരുടെ കണ്ണീരുണ്ട്.
അന്നത്തെ ഊണ് ഞാൻ സ്പോൺസർ ചെയ്തതായിരുന്നു.
“മോനെ ബഷീറേ, ഇന്ന് നിന്റെ വകയാണല്ലേ?” കമലമ്മ ചോദിച്ചു. 84 വയസ്സ്. ദുബായിൽ മൂന്ന് ആൺമക്കൾ. മൂവരും എൻജിനീയർമാർ. വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വീഡിയോ കോളിൽ വരും. “ഉമ്മാ, സുഖമല്ലേ? മരുന്ന് മുടങ്ങാതെ കഴിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ?” എന്ന് ചോദിക്കും. ഉമ്മ പറയും: “സുഖം മോനെ.” പിന്നെ കോൾ കട്ടാവുമ്പോൾ ഉമ്മ തലയണ നനയ്ക്കും. “എന്റെ മോനെ ഒന്ന് തൊടാൻ കൊതിയാവുന്നു” എന്ന് മുരളിച്ചേട്ടനോട് മാത്രം പറയും.

ഊണ് വിളമ്പുമ്പോൾ ലക്ഷ്മിയേടത്തി എന്റെ കൈ പിടിച്ചു. “മോനൂ, എന്റെ മോളുടെ കല്യാണത്തിന് ഇതുപോലെ സദ്യ ഉണ്ടാക്കിയതാ. അവളിപ്പോ കാനഡയിലാ. അവസാനം കണ്ടിട്ട് 7 വർഷം. എന്റെ പേരക്കുട്ടിയെ ഞാൻ ഫോട്ടോയിൽ മാത്രമേ കണ്ടിട്ടുള്ളൂ. അവൾക്ക് അപ്പൂപ്പനും അമ്മൂമ്മയും മരിച്ചുപോയെന്നാ അറിയാ.” പറഞ്ഞുതീർന്നപ്പോൾ അവരുടെ ചോറിൽ കണ്ണീർ വീണിരുന്നു.
രാഘവേട്ടൻ ഒന്നും മിണ്ടാതെ ഇരുന്നു. റിട്ടയേർഡ് അധ്യാപകൻ. പെൻഷൻ മുഴുവൻ മകൻ എടുക്കും. മകന്റെ വീട്ടിൽ അയാൾക്ക് മുറിയില്ല. സിറ്റൗട്ടിലെ ചാരുകസേരയായിരുന്നു കിടപ്പിടം. ഒരു മഴയുള്ള രാത്രി മകൻ തന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടാക്കി. “അച്ഛനിവിടെ സുഖമായിരിക്കും. കൂട്ടുകാരൊക്കെയുണ്ടാവും.” അച്ഛൻ ചോദിച്ചില്ല, “മോനെ, ഞാൻ നിനക്ക് ബാധ്യതയായോടാ?” എന്ന്.

ഊണ് കഴിഞ്ഞ് ഞാൻ പാൽപ്പായസം വിളമ്പി. പാത്തുമ്മ താത്ത കുടിക്കാതെ പാത്രത്തിലേക്ക് നോക്കിയിരുന്നു. “എന്റെ കുഞ്ഞാപ്പയുടെ കുഞ്ഞിന് പായസം എന്നാ ഇഷ്ടാ. ഞാൻ ഇവിടുന്ന് എങ്ങനാ കൊടുത്തുവിടാ മോനെ?” അവരുടെ ചോദ്യം എന്റെ നെഞ്ചിൽ കൊള്ളിയാൻ പോലെ തറച്ചു.
പോകാൻ നേരം ഞാൻ സാരികളും മുണ്ടുകളും കൊടുത്തു. എല്ലാവരും വാങ്ങി തലയിൽ വെച്ച് അനുഗ്രഹിച്ചു. അപ്പോഴാണ് ആ കൈകൾ എന്റെ കൈയിൽ മുറുകിയത്.
“ബഷീറേ…”
ഞാൻ ഞെട്ടി തിരിഞ്ഞുനോക്കി. സരസ്വതി ടീച്ചർ. എന്റെ ടീച്ചർ. മുടി നരച്ചിരിക്കുന്നു. കണ്ണടയുടെ പവർ കൂടിയിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ ആ കണ്ണുകളിലെ വാത്സല്യം അതേപടി.
“ടീച്ചറേ!” എന്റെ ശബ്ദം പൊട്ടി.

“നീ വലിയ ആളായല്ലോ മോനെ. ഞാൻ പത്രത്തിൽ നിന്റെ കഥ വായിക്കാറുണ്ട്.” ടീച്ചർ ചിരിച്ചു. ആ ചിരിയിൽ ഒരു ശ്മശാനത്തിന്റെ മൂകത ഉണ്ടായിരുന്നു.
“ടീച്ചർ ഇവിടെ…?” എനിക്ക് ചോദ്യം മുഴുമിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
“മോൻ ബാംഗ്ലൂരിലാ. സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എൻജിനീയർ. അവനും ഭാര്യക്കും ജോലിത്തിരക്കാ മോനെ. ഫ്ലാറ്റിൽ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക്. സംസാരിക്കാൻ ആരുമില്ല. ടിവിയും ചുമരും മാത്രം. ശ്വാസം മുട്ടി മോനെ. ഞാൻ തന്നെയാ പറഞ്ഞെ, എന്നെ വല്ല ഓൾഡേജ് ഹോമിലും ആക്കാൻ. അവൻ കരഞ്ഞു. പക്ഷേ ഞാൻ നിർബന്ധിച്ചു. അവന്റെ ജീവിതം ഞാൻ കാരണം നഷ്ടപ്പെടരുതല്ലോ.”
ടീച്ചറുടെ കൈകൾ വിറയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. “ബഷീറേ, ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികൾക്ക് ‘അമ്മ’ എന്ന് എഴുതാൻ പഠിപ്പിച്ചു. എന്റെ മോന് ഞാൻ ‘അമ്മ’ എന്ന് മാത്രമേ പഠിപ്പിച്ചുള്ളൂ. ‘കൂടെ’ എന്ന് പഠിപ്പിക്കാൻ വിട്ടുപോയി.”
എന്റെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ചൂടുള്ള എന്തോ ഒന്ന് അടർന്നുവീണു. ടീച്ചറുടെ മുണ്ടിന്റെ തുമ്പിൽ.

വീണ്ടും ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ
ബഷീർ പി.കെ കണ്ണ് തുറന്നു. സദസ്സിൽ ആരും കരച്ചിൽ അടക്കിപ്പിടിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഏങ്ങലടികൾ ഉയരുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
“അന്ന് രാത്രി ഞാൻ ഉറങ്ങിയില്ല. ടീച്ചറുടെ വാക്കുകൾ എന്റെ ഉള്ളിൽ കിടന്ന് നീറി. പിറ്റേന്ന് ഞാൻ എഴുതാൻ തുടങ്ങി. സ്നേഹാലയത്തിന്റെ കഥ. കമലമ്മയുടെ കഥ. ലക്ഷ്മിയേടത്തിയുടെ കഥ. രാഘവേട്ടന്റെ മൗനത്തിന്റെ കഥ. പാത്തുമ്മ താത്തയുടെ പായസത്തിന്റെ കഥ. എന്റെ ടീച്ചറുടെ കഥ.”
“മക്കളുള്ളവരാണ് അവർ. മരുമക്കളുള്ളവരാണ്. പേരക്കുട്ടികളുള്ളവരാണ്. പക്ഷേ വയസ്സാംകാലത്ത് അവർ നമുക്ക് ബാധ്യതയാവുന്നു. അവരുടെ സ്നേഹം നമുക്ക് ശ്വാസംമുട്ടലാവുന്നു. അവരുടെ കഥകൾ നമുക്ക് ബോറടിയാവുന്നു. അങ്ങനെ നമ്മൾ അവരെ ആൽമരത്തണലുകളിലേക്ക് പറിച്ചുനടുന്നു. ‘സുഖമായിരിക്കും’ എന്ന കള്ളം പറഞ്ഞ്.”
അയാൾ നിർത്തി. സ്റ്റേജിന്റെ വശത്തേക്ക് കൈ നീട്ടി. മുരളിച്ചേട്ടൻ താങ്ങി സരസ്വതി ടീച്ചറെ സ്റ്റേജിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.

“ഈ അവാർഡ് എനിക്കല്ല. ഇത് എന്റെ ടീച്ചർക്കുള്ളതാണ്. ഇത് സ്നേഹാലയത്തിലെ ഓരോ അമ്മയ്ക്കും അച്ഛനുമുള്ളതാണ്. ഇത് കമലമ്മയുടെ തലയണ നനയ്ക്കുന്ന കണ്ണീരിനുള്ളതാണ്. ഇത് രാഘവേട്ടന്റെ ചോദിക്കാത്ത ചോദ്യത്തിനുള്ളതാണ്.”
അയാൾ ടീച്ചറുടെ കാൽ തൊട്ട് വന്ദിച്ചു. “ടീച്ചറേ, ഇനി ടീച്ചർ എന്റെ കൂടെയാണ്. എന്റെ വീട്ടിൽ. എന്റെ മക്കൾക്ക് ‘അമ്മ’ എന്ന് മാത്രമല്ല, ‘കൂടെ’ എന്നുകൂടി പഠിപ്പിക്കാൻ. ഈ മകൻ തന്റെ അമ്മയെ ദത്തെടുക്കുകയാണ്. പൊതുജനമധ്യത്തിൽ വെച്ച്.”
ടീച്ചർ മകന്റെ തലയിൽ തലോടി. 45 വർഷം മുൻപ് ‘അ’ എഴുതാൻ പഠിപ്പിച്ച അതേ കൈകൾ. ടീച്ചറുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് അടർന്നുവീണത് കണ്ണീരായിരുന്നില്ല. ഒരു പുഴയായിരുന്നു. വർഷങ്ങളായി ഉള്ളിൽ കെട്ടിനിർത്തിയ ഒരു പുഴ.

ഓഡിറ്റോറിയത്തിലാകെ നിശബ്ദത. പിന്നെ ഒരു കൂട്ടക്കരച്ചിൽ ഉയർന്നു. അത് സങ്കടത്തിന്റെ മാത്രം കരച്ചിലായിരുന്നില്ല. പശ്ചാത്താപത്തിന്റെ, തിരിച്ചറിവിന്റെ കരച്ചിലായിരുന്നു.
അങ്ങാടിപ്പുറത്തെ ആൽമരം അന്ന് പതിവിലും ഉച്ചത്തിൽ ഇലകളിളക്കി. സ്നേഹാലയത്തിലെ മക്കൾക്കായി അല്ല. ലോകത്തിലെ മുഴുവൻ മക്കളോടും എന്തോ പറയാൻ വേണ്ടി.
….