രചന : സജീവ് ഓയൂർ✍️
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രശസ്തരായ കർണാടക സംഗീതജ്ഞരിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു ശെമ്മാങ്കുടി ശ്രീനിവാസ അയ്യർ. 1908 ജൂലൈ 25-ന് തമിഴ്നാട്ടിലെ തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലുള്ള തിരുക്കൊടിക്കാവലിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം. ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ സംഗീതത്തിൽ അസാധാരണ വാസന പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം, മയിലാടുതുറൈ കൃഷ്ണ അയ്യർ, അമ്മാഛത്രം കുട്ടം അയ്യർ, മഹാരാജപുരം വിശ്വനാഥ അയ്യർ തുടങ്ങിയ പ്രഗത്ഭരായ ഗുരുക്കന്മാരിൽ നിന്നാണ് സംഗീതം അഭ്യസിച്ചത്. 1926-ൽ കുംഭകോണത്ത് വെച്ച് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം, 1928-ൽ തിരുവയ്യാറ് സംഗീതോത്സവത്തിൽ കച്ചേരി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സംഗീത ലോകത്ത് ശ്രദ്ധേയനായി.
‘ആധുനിക കർണാടക സംഗീതത്തിന്റെ പിതാമഹൻ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ശെമ്മാങ്കുടി, തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായൊരു കാലയളവ് കേരളത്തിലാണ് ചെലവഴിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം കേരളത്തിലെത്തിയ അദ്ദേഹം 1942 മുതൽ തിരുവനന്തപുരം സ്വാതിതിരുനാൾ സംഗീത കോളേജിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി ദീർഘകാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
സ്വാതിതിരുനാൾ മഹാരാജാവിന്റെ അപ്രകാശിതങ്ങളായ അനേകം അപൂർവ്വ കൃതികൾക്ക് ഈണം പകർന്ന് (വർണ്ണമെട്ടുകൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തി) പ്രചാരത്തിലാക്കിയതും, തിരുവനന്തപുരത്തെ സംഗീത കോളേജിനെ ഇന്ത്യയിലെത്തന്നെ മികച്ചൊരു മാതൃകാ സ്ഥാപനമാക്കി മാറ്റിയതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളാണ്.
സംഗീത ലോകത്തിന് നൽകിയ സമാനതകളില്ലാത്ത സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ അദ്ദേഹത്തെ ഒട്ടനവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്:
സംഗീത കലാനിധി (1947 – ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പ്രായത്തിൽ ഈ ബഹുമതി ലഭിച്ച വ്യക്തികളിൽ ഒരാൾ)
സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് (1953)
പദ്മഭൂഷൺ (1969)
കാളിദാസ് സമ്മാൻ (1981 – മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാർ)
പദ്മവിഭൂഷൺ (1990)
കേരള സർക്കാരിന്റെ സ്വാതി പുരസ്കാരം (1998 – ആദ്യമായി ഈ അവാർഡ് ലഭിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിനാണ്)
എം. എസ്. സുബ്ബലക്ഷ്മി, കെ. ജെ. യേശുദാസ്, നെയ്യാറ്റിൻകര വാസുദേവൻ, ടി. എം. ത്യാഗരാജൻ തുടങ്ങി ഭാരതീയ സംഗീതത്തിലെ പ്രഗത്ഭരായ നിരവധി ശിഷ്യസമ്പത്തിനും ഉടമയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
ദശാബ്ദങ്ങൾ നീണ്ട സംഗീതസപര്യയ്ക്ക് ശേഷം 2003 ഒക്ടോബർ 31-ന് (95-ാം വയസ്സിൽ) അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. കർണാടക സംഗീതത്തിന്റെ ശുദ്ധതയും തനിമയും ചോർന്നുപോകാതെ അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് കൈമാറിയ ആ മഹാനുഭാവന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം ! 🌹🌹🌹
