രചന : ശ്രീകല പ്രസാദ് ✍️
പുരാതന കേരളത്തിന്റെ ആഗോള വ്യാപാര കവാടം. ഒരു കാലത്ത് റോമും ഗ്രീസും അറേബ്യയും ഉറ്റുനോക്കിയിരുന്ന ഈ വൻനഗരം ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകളിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് മാഞ്ഞുപോയത് എങ്ങനെയെന്നത് ഇന്നും കൗതുകകരമായ ഒരു രഹസ്യമാണ്.
രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ചന്തകളിലൊന്നായിരുന്നു മുസിരിസ്. കുരുമുളക്, ഏലം, കറുവപ്പട്ട തുടങ്ങിയ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ എന്നിവ ആയിരുന്നു പ്രധാന വ്യാപാരം. സ്വർണ്ണം, വീഞ്ഞ്, ഗ്ലാസ് എന്നിവ നൽകിയാണ് വിദേശികൾ ഇവിടുന്ന് സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ വാങ്ങിയിരുന്നത്. റോമാക്കാർ, ഗ്രീക്കുകാർ, ഈജിപ്തുകാർ, ചൈനക്കാർ തുടങ്ങിയവർ മുസിരിസിൽ കപ്പലടുപ്പിച്ചിരുന്നു.
പെരിയാർ നദി അറബിക്കടലിൽ സംഗമിക്കുന്ന ഇടത്തായിരുന്നു ഈ തുറമുഖ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ, പട്ടണം എന്നീ പ്രദേശങ്ങളാണ് മുസിരിസ് എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നു. 2000-മാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പട്ടണത്ത് നടന്ന ഖനനത്തിലൂടെ റോമൻ നാണയങ്ങളും ഭരണികളും കണ്ടെത്തിയത് ഇതിന് വലിയ തെളിവായി.
ക്രിസ്തുവർഷം 1341-ൽ ഉണ്ടായ വലിയ പ്രകൃതിക്ഷോഭമാണ് മുസിരിസിന്റെ പതനത്തിന് കാരണമായത്.
പെരിയാറിലുണ്ടായ അതിഭീകരമായ പ്രളയത്തിൽ പുഴയുടെ ഗതി മാറി.
തുറമുഖത്ത് മണ്ണും ചെളിയും അടിഞ്ഞുകൂടി കപ്പലുകൾക്ക് അടുക്കാൻ കഴിയാതായി.
ഈ പ്രളയത്തോടെ മുസിരിസ് നാമാവശേഷമാവുകയും, പകരം കൊച്ചി ഒരു പ്രധാന തുറമുഖമായി വളരുകയും ചെയ്തു. ഇതേ പ്രളയത്തിലാണ് വൈപ്പിൻ ദ്വീപ് പുതുതായി രൂപം കൊണ്ടത്. ഇത് മുസിരിസിനെ കടലിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയും കൊച്ചി തുറമുഖം വളരാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.
മുസിരിസിന്റെ മണ്ണിൽ ഒളിഞ്ഞു കിടന്ന നിഗൂഢതകൾ ഓരോന്നായി പുറത്തുവന്നത് പട്ടണം (Pattanam) എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നടന്ന വിപുലമായ ഖനനത്തിലൂടെയാണ്. ഒരു ലോകനഗരം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന് ലഭിച്ച ഏറ്റവും രസകരമായ തെളിവുകൾ ഇവയാണ്:
- കടലുകടന്നെത്തിയ കളിമൺ പാത്രങ്ങൾ (Pottery)
റോമൻ ആംഫോറകൾ (Amphorae): വീഞ്ഞും ഒലിവ് ഓയിലും സൂക്ഷിക്കാൻ റോമാക്കാർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ഭരണികളുടെ കഷണങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്ന് ലഭിച്ചു.
മെസൊപ്പൊട്ടേമിയൻ തിളങ്ങുന്ന പാത്രങ്ങൾ: ഇന്നത്തെ ഇറാഖ്, ഇറാൻ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നീല നിറത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന പാത്രങ്ങളും ഇവിടെ നിന്ന് കണ്ടെടുത്തു.
ഖനനത്തിൽ ചൈനീസ് കളിമൺ പാത്രങ്ങൾ ലഭിച്ചതിൽ നിന്ന് ചൈനയുമായുള്ള വ്യാപാരബന്ധം വ്യക്തമാണ്.
2.അമൂല്യമായ മുത്തുകളും രത്നങ്ങളും
മുസിരിസ് ഒരു വലിയ ‘ജ്വല്ലറി നിർമ്മാണ കേന്ദ്രം’ കൂടിയായിരുന്നു.
സെമി-പ്രഷ്യസ് സ്റ്റോൺസ്: വൈഡൂര്യം (Lapis Lazuli), ഗോമേദകം (Carnelian) തുടങ്ങിയ കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയ ആയിരക്കണക്കിന് മുത്തുകൾ ഇവിടെ നിന്ന് ലഭിച്ചു. ചില കല്ലുകൾ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നവയായിരുന്നു. ഇത് മുസിരിസിന്റെ വ്യാപാര ശൃംഖല എത്ര വലുതായിരുന്നു എന്ന് കാട്ടിത്തരുന്നു. - മരക്കപ്പലിന്റെ അവശിഷ്ടം (The Ancient Canoe)
ഖനനത്തിനിടയിൽ ലഭിച്ച ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതം ഏകദേശം 6 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു പഴയ വള്ളത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. അയ്യായിരത്തോളം വർഷം പഴക്കം ഇതിനുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇത് പുരാതനകേരളത്തിലെ ജലഗതാഗതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ്. - റോമൻ ചക്രവർത്തിമാരുടെ മുദ്രകൾ
റോമൻ സാമ്രാജ്യവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്ന സ്വർണ്ണ നാണയങ്ങളും മുദ്രക്കല്ലുകളും ഇവിടെ നിന്ന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിലയേറിയ കല്ലുകളിൽ കൊത്തിവെച്ച രൂപങ്ങൾ അന്നത്തെ സമ്പന്നമായ നഗരജീവിതത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
പുരാതന കാലത്ത് റോമാക്കാർക്ക് കുരുമുളക് എത്രത്തോളം പ്രിയപ്പെട്ടതായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന ഉദാഹരണം ശ്രദ്ധിക്കുക:
ഒരു സാധാരണ റോമൻ കപ്പലിന് ഏകദേശം 300 മുതൽ 400 ടൺ വരെ ഭാരം വഹിക്കാൻ ശേഷിയുണ്ടായിരുന്നു. സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് റോമിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും അതിന്റെ വില പത്തിരട്ടിയായി വർദ്ധിക്കുമായിരുന്നു.ഈ ലാഭക്കൊതിയാണ് റോമാക്കാരെ കടൽ കടന്ന് മുസിരിസിലേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്.
പട്ടണത്ത് നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ ചില ഇഷ്ടികകൾക്കും നിർമ്മാണരീതികൾക്കും സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിലെ (Indus Valley Civilization) നിർമ്മാണങ്ങളുമായി സാമ്യമുള്ളതായി ചില ഗവേഷകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നുണ്ട്.
മുസിരിസ് പാപ്പിറസ് (Muziris Papyrus): രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഈ ഗ്രീക്ക് രേഖ മുസിരിസും ഈജിപ്തിലെ അലക്സാണ്ട്രിയയും തമ്മിലുള്ള വലിയ വ്യാപാര കരാറുകളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഒരു കപ്പലിൽ എത്രത്തോളം കുരുമുളകും മറ്റ് സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും കൊണ്ടുപോയിരുന്നുവെന്നും അതിനുള്ള നികുതി എത്രയായിരുന്നുവെന്നും ഇതിൽ വിശദമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഗ്രീക്കുകാരെയും റോമാക്കാരെയുമാണ് ‘യവനന്മാർ’ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്. അവർ പൊന്നുമായി വന്ന് കുരുമുളകുമായി മടങ്ങിയിരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംഘകാല കൃതികളിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് ‘അകനാനൂറ്’) വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ പല പ്രമുഖ മതങ്ങളും ആദ്യമായി എത്തിയത് മുസിരിസ് വഴിയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു:
ജൂതമതം: സോളമൻ രാജാവിന്റെ കാലം മുതൽക്കേ ജൂത വ്യാപാരികൾ മുസിരിസിൽ എത്തിയിരുന്നു. ചേന്ദമംഗലത്തെയും പറവൂരിലെയും ജൂതപ്പള്ളികൾ ഇതിന്റെ തെളിവാണ്.
ക്രിസ്തുമതം: എ.ഡി. 52-ൽ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ശിഷ്യനായ തോമാശ്ലീഹ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ മാല്യങ്കരയിലാണ് കപ്പലിറങ്ങിയതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇസ്ലാം മതം: ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മുസ്ലിം പള്ളിയായ ചേരമാൻ ജുമാ മസ്ജിദ് എ.ഡി. 629-ൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ഹിന്ദു രാജാവ് (ചേരമാൻ പെരുമാൾ) ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിച്ചതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇന്ന് മുസിരിസ് എന്ന നഗരം നിലവിലില്ലെങ്കിലും, ആ പഴയ പ്രതാപം വീണ്ടെടുക്കാൻ സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കുന്ന വലിയൊരു പദ്ധതിയാണ് മുസിരിസ് പൈതൃക പദ്ധതി (Muziris Heritage Project). കൊടുങ്ങല്ലൂർ മുതൽ വടക്കൻ പറവൂർ വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളെ കോർത്തിണക്കിയാണ് ഇത് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.
