രചന : വലിയശാല രാജു ✍️
മരണകാരണം വ്യക്തമല്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലും ക്രിമിനൽ കേസുകളിലും നിയമം നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ശാസ്ത്രീയ പ്രക്രിയയാണ് പോസ്റ്റ്മോർട്ടം (Autopsy). എന്നാൽ, പൊതുസമൂഹത്തിൽ ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഭയവും ആശങ്കയും നിറഞ്ഞ ഒട്ടനവധി തെറ്റായ ധാരണകൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. മൃതദേഹങ്ങളെ തോന്നിയതുപോലെ കീറിമുറിക്കുന്നുവെന്നും അവയവങ്ങൾ അലക്ഷ്യമായി എവിടെയൊക്കെയോ തിരുകിവെച്ച് വികൃതമായ രൂപത്തിലാണ് ബന്ധുക്കൾക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതെന്നുമുള്ള ധാരണകൾ അതിൽ ചിലതുമാത്രം.
എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് പോസ്റ്റ്മോർട്ടം ടേബിളിൽ സംഭവിക്കുന്നത്? ഒരു ശസ്ത്രക്രിയ എത്രത്തോളം ഗൗരവത്തോടെയാണോ ചെയ്യുന്നത്, അതേ ആദരവോടെയും ശാസ്ത്രീയതയോടെയും മാത്രമാണ് ഈ പ്രക്രിയയും നടക്കുന്നത്.
തുടങ്ങുന്നത് സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ നിന്ന്
മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി സേവനരംഗത്തേക്ക് ഇറങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് എല്ലാ ഡോക്ടർമാരും എടുക്കുന്ന ഒരു പ്രശസ്തമായ പ്രതിജ്ഞയുണ്ട്. ഹിപ്പോക്രാറ്റിക് ഓത്ത് (Hippocratic Oath). കാലത്തിനനുസരിച്ച് ഇതിൽ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, “രോഗിക്ക് യാതൊരു ദോഷവും വരുത്തില്ല” (Do no harm) എന്ന ഇതിലെ അടിസ്ഥാന തത്വം ജീവനുള്ളവരോട് മാത്രമല്ല, മരണപ്പെട്ട ശരീരത്തോടും പുലർത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്ന് മെഡിക്കൽ എത്തിക്സ് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.
ഒരു ഫോറൻസിക് സർജനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തങ്ങളുടെ മുന്നിലെത്തുന്നത് ജീവനറ്റ വെറും വസ്തുവല്ല, മറിച്ച് അത് പലരുടെയും പ്രിയപ്പെട്ടവരായിരുന്നു എന്ന ബോധ്യത്തോടെയാണ് അവർ ഓരോ ശരീരത്തെയും സമീപിക്കുന്നത്. ബാഹ്യമായ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങാതെ, പോസ്റ്റ്മോർട്ടം ടേബിളിൽ കാണുന്ന സത്യങ്ങൾ മാത്രം നിഷ്പക്ഷമായി രേഖപ്പെടുത്തുമെന്ന് അവർ ഉറപ്പുനൽകുന്നു. കാരണം, മരണപ്പെട്ട വ്യക്തിക്ക് പിന്നീട് സംസാരിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവിടെ ആ ശരീരത്തിന്റെ ശബ്ദമായി മാറുന്നത് ഫോറൻസിക് ഡോക്ടറാണ്.
പോസ്റ്റ്മോർട്ടത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ
തികച്ചും ശാസ്ത്രീയമായ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒരു പോസ്റ്റ്മോർട്ടം പൂർത്തിയാകുന്നത്.
ഒന്ന് ബാഹ്യ പരിശോധന (External Examination) ശരീരം കീറിമുറിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, ഡോക്ടർമാർ ശരീരത്തിന്റെ ബാഹ്യഭാഗങ്ങൾ വളരെ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുന്നു. ഉയരം, ഭാരം, ശരീരത്തിലെ മുറിവുകൾ, ചതവുകൾ, മറ്റ് അടയാളങ്ങൾ എന്നിവ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും ഇൻക്വസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ടുമായി ഒത്തുനോക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
രണ്ടാമത് ശാസ്ത്രീയമായ ആന്തരിക പരിശോധന (Internal Examination). മരണകാരണം കണ്ടെത്താൻ ആന്തരിക അവയവങ്ങളുടെ പരിശോധന നിർബന്ധമാണ്. ഇതിനായി ശരീരം കീറുന്നത് തോന്നിയതുപോലെയല്ല. കൃത്യമായ സർജിക്കൽ ലൈനുകളുണ്ട്. സാധാരണയായി നെഞ്ചിന്റെയും വയറിന്റെയും ഭാഗം പരിശോധിക്കാൻ ‘Y’ ആകൃതിയിലോ (Y-incision) അല്ലെങ്കിൽ കഴുത്തിന്റെ താഴെ മുതൽ അടിവയർ വരെ ‘I’ ആകൃതിയിലോ (I-incision) ഉള്ള മുറിവുകളാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. തലച്ചോറ് പരിശോധിക്കാൻ തലയുടെ പിൻഭാഗത്തുകൂടിയാണ് മുറിവുണ്ടാക്കുക. ഹൃദയം, ശ്വാസകോശം, കരൾ, ആമാശയം തുടങ്ങിയ പ്രധാന അവയവങ്ങളെല്ലാം പുറത്തെടുത്ത് പരിശോധിക്കുന്നു. വിഷാംശം ഉള്ളിൽ ചെന്നിട്ടുണ്ടോ എന്നറിയാൻ ആവശ്യമായ ദ്രാവകങ്ങൾ രാസപരിശോധനയ്ക്കായി (Chemical Analysis) ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്യും.
മൂന്നാമത് അവയവങ്ങൾ തിരികെ വെക്കലും രൂപം നിലനിർത്തലുമാണ്. പരിശോധനകൾ കഴിഞ്ഞാൽ അവയവങ്ങൾ എവിടെയെങ്കിലും അലക്ഷ്യമായി തിരുകി വെക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. രാസപരിശോധനയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ചെറിയ സാമ്പിളുകൾ എടുത്ത ശേഷം, ബാക്കി അവയവങ്ങളെല്ലാം ശരീരത്തിന്റെ കൃത്യമായ അറകളിലേക്ക് (Cavities) തന്നെ സുരക്ഷിതമായി തിരികെ വെക്കും. അവയവങ്ങൾ എടുത്തത് കാരണം ശരീരം ഒട്ടിപ്പോകാതിരിക്കാനും സ്വാഭാവിക രൂപം നിലനിർത്താനും ആവശ്യമായ ഘട്ടങ്ങളിൽ കൃത്യമായ സർജിക്കൽ മെറ്റീരിയലുകൾ ഉള്ളിൽ വെക്കാറുണ്ട്. തുടർന്ന് ഒരു ജീവനുള്ള വ്യക്തിക്ക് സർജറി കഴിഞ്ഞ് തുന്നലിടുന്നത് പോലെ വളരെ പ്രൊഫഷണലായി, ശക്തമായ നൂലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ശരീരം മുഴുവനായി തുന്നിക്കെട്ടുന്നു.
ലംഘിക്കാൻ പാടില്ലാത്ത രഹസ്യാത്മകത (Confidentiality)
മെഡിക്കൽ എത്തിക്സിലും നിയമത്തിലും ഏറ്റവും കർശനമായി പാലിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ് രഹസ്യാത്മകത. പോസ്റ്റ്മോർട്ടം ചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ വിവരങ്ങളും അവർക്കുണ്ടായിരുന്ന രോഗങ്ങൾ, ജന്മസിദ്ധമായ അടയാളങ്ങൾ, വൈകല്യങ്ങൾ, തികച്ചും വ്യക്തിപരമായ മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ഡോക്ടർമാരുടെ മുന്നിൽ വെളിപ്പെടുകയാണ്. എന്നാൽ ഇവയൊന്നും പൊതുസമൂഹത്തിന് മുന്നിലോ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് മുന്നിലോ പങ്കുവെക്കാൻ നിയമം അനുവദിക്കുന്നില്ല.
പോസ്റ്റ്മോർട്ടം റിപ്പോർട്ടിലെ വിവരങ്ങൾ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും (Police), കോടതിക്കും, മരണപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ നിയമപരമായ അവകാശികൾക്കും (അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ) മാത്രമേ ഔദ്യോഗികമായി കൈമാറാൻ പാടുള്ളൂ. കേസിന്റെ തെളിവ് സൂക്ഷിക്കുന്നതിനായി എടുക്കുന്ന ഫോട്ടോകളും വീഡിയോകളും ഔദ്യോഗിക ക്യാമറകൾ ഉപയോഗിച്ച് മാത്രമേ ചിത്രീകരിക്കാറുള്ളൂ. ഇവ ഡോക്ടറുടെയോ ആശുപത്രി ജീവനക്കാരുടെയോ വ്യക്തിപരമായ ഫോണുകളിൽ സൂക്ഷിക്കാനോ സോഷ്യൽ മീഡിയകളിൽ പങ്കുവെക്കാനോ പാടില്ല. അത്തരം ലംഘനങ്ങൾ കടുത്ത കുറ്റകൃത്യവും ഡോക്ടറുടെ ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കുന്നതിന് വരെ കാരണമാകുന്നതുമാണ്.
അന്തസ്സോടെയുള്ള മടക്കം
തുന്നലുകൾ പൂർത്തിയായ ശേഷം ശരീരം നന്നായി കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. തലയിലോ ശരീരത്തിലോ ഉണ്ടാക്കിയ മുറിവുകൾ വസ്ത്രം ധരിപ്പിക്കുമ്പോൾ പുറത്തു കാണാത്ത രീതിയിലാണ് സാധാരണയായി തുന്നുക. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ബന്ധുക്കൾക്ക് ശരീരം വിട്ടുകൊടുക്കുമ്പോൾ അത് വികൃതമായ രൂപത്തിലായിരിക്കില്ല, മറിച്ച് മരണസമയത്ത് എങ്ങനെയോ ഏതാണ്ട് അതേ രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ് തിരികെ നൽകുന്നത്.
ചുരുക്കത്തിൽ, പോസ്റ്റ്മോർട്ടം എന്നത് ഒരു ശരീരത്തോട് കാണിക്കുന്ന അനാദരവല്ല. മറിച്ച്, ഒരാളുടെ മരണത്തിന് പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ സത്യം കണ്ടെത്താനും, അവർക്ക് നീതി ഉറപ്പാക്കാനും നിയമത്തെ സഹായിക്കുന്ന വളരെ പവിത്രമായ ഒരു മെഡിക്കൽ പ്രക്രിയയാണ്. അവിടെ അത് ചെയ്യുന്ന ഡോക്ടർമാരും ജീവനക്കാരും പൂർണ്ണമായ ആദരവോടെയും ശാസ്ത്രീയ കൃത്യതയോടെയും മാത്രമാണ് ആ ശരീരത്തെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

