രചന : വലിയശാല രാജു ✍️
ഭാരതീയ ആത്മീയതയെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തലയുയർത്തിപ്പിടിക്കാൻ പഠിപ്പിച്ച സന്യാസിയായിരുന്നു സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ. എന്നാൽ 1902 ജൂലൈ 4-ന്, മുപ്പത്തിയൊമ്പതാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിക്കുമ്പോൾ, അത് കേവലമൊരു ‘മഹാസമാധി’ എന്നതിലുപരി ശാരീരികമായ അസ്വസ്ഥതകളോടും രോഗങ്ങളോടും പോരാടിയ ഒരു മനുഷ്യന്റെ വിടവാങ്ങൽ കൂടിയായിരുന്നു.
രോഗബാധിതമായ ശരീരവും നിശ്ചയദാർഢ്യവും
കാഴ്ച്ചയിൽ തേജസ്വിയായിരുന്നെങ്കിലും, തന്റെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ വിവേകാനന്ദൻ കഠിനമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിരുന്നു. മണിശങ്കർ മുഖർജി (ശങ്കർ) തന്റെ പ്രശസ്തമായ “The Monk as Man” എന്ന പുസ്തകത്തിൽ സ്വാമിജിയെ അലട്ടിയിരുന്ന മുപ്പത്തിയൊന്നോളം രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രമേഹം (Diabetes), ഇൻസോമ്നിയ (ഉറക്കമില്ലായ്മ), ആസ്ത്മ, കിഡ്നി സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു.
അക്കാലത്തെ ചികിത്സാരീതികൾ പരിമിതമായിരുന്നു. ആയുർവേദവും അലോപ്പതിയും അദ്ദേഹം മാറി മാറി പരീക്ഷിച്ചു. തന്റെ മരണം അടുത്തിരിക്കുന്നു എന്ന ബോധ്യം സ്വാമിജിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. “ഞാൻ 40 വയസ്സ് തികയ്ക്കില്ല” എന്ന് അദ്ദേഹം പലവട്ടം സഹപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞിരുന്നതായി രേഖകളുണ്ട്.
അവസാന ദിവസം 1902 ജൂലൈ 4
മരണദിവസം സ്വാമിജി വളരെ സജീവമായിരുന്നു. രാവിലെ ബെലൂർ മഠത്തിലെ ശിഷ്യന്മാർക്കൊപ്പം സമയം ചിലവഴിക്കുകയും വ്യാകരണ ക്ലാസ് എടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഉച്ചയ്ക്ക് ബംഗാളി ശൈലിയിലുള്ള മത്സ്യവിഭവങ്ങൾ കൂട്ടി അദ്ദേഹം ആഹാരം കഴിച്ചു. ബംഗാളി പാരമ്പര്യത്തിൽ മത്സ്യം ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു എന്നത് പലപ്പോഴും വിസ്മരിക്കപ്പെടുന്ന കാര്യമാണ്.
രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അദ്ദേഹം തന്റെ മുറിയിലേക്ക് പോയി ധ്യാനത്തിലിരുന്നു. ഒൻപത് മണിയോടെ ഒരു ദീർഘശ്വാസം എടുത്ത് അദ്ദേഹം കിടന്നു. ഒൻപതരയോടെ മരണം സംഭവിച്ചു.
മരണകാരണം തർക്കങ്ങളും യാഥാർത്ഥ്യവും
വിവേകാനന്ദന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് രണ്ട് പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങളാണ് നിലവിലുള്ളത്:
ഒന്ന് സ്വാമിജി ‘മഹാസമാധി’ പ്രാപിച്ചതാണെന്നും ധ്യാനത്തിനിടയിൽ ബ്രഹ്മരന്ധ്രം വഴി പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞതാണെന്നും ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളിലും മൂക്കിലും രക്തം കണ്ടത് ഇതിന്റെ ലക്ഷണമായി അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
രണ്ട് വൈദ്യശാസ്ത്ര വീക്ഷണമാണ്. അദ്ദേഹത്തെ ചികിത്സിച്ച ഡോ. മഹേന്ദ്രനാഥ് മജുംദാർ അർദ്ധരാത്രിയോടെ മഠത്തിലെത്തി മരണം സ്ഥിരീകരിച്ചിരുന്നു. ഹൃദയസ്തംഭനമായിരുന്നു പ്രാഥമിക നിഗമനമെങ്കിലും, തലച്ചോറിലെ രക്തധമനികൾ പൊട്ടിയത് (Cerebral Hemorrhage) മൂലമാണ് മരണം സംഭവിച്ചതെന്ന് പിന്നീട് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടു. കഠിനമായ പ്രമേഹവും ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദവും ഇതിന് കാരണമായിട്ടുണ്ടാകാം.
സന്യാസിയും മനുഷ്യനും
എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ തന്റെ “വിവേകാനന്ദൻ: സന്യാസിയും മനുഷ്യനും” എന്ന കൃതിയിൽ സ്വാമിജിയുടെ പുകവലി ശീലത്തെക്കുറിച്ചും മത്സ്യഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചും പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. സന്യാസിമാർക്കിടയിലെ ഹുക്ക ഉപയോഗം അക്കാലത്ത് സാധാരണമായിരുന്നു. ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്വത്തെ കുറയ്ക്കുന്നില്ല, മറിച്ച് അദ്ദേഹം നമുക്കിടയിൽ ജീവിച്ച മജ്ജ യും മാംസവുമുള്ള ഒരു മനുഷ്യനായിരുന്നു എന്ന് അടിവരയിടുന്നു.
“താൻ ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ഒളിച്ചുവെക്കാൻ ഒന്നുമില്ലെന്ന് വിശ്വസിച്ച സന്യാസിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. വിഗ്രഹവൽക്കരണത്തിന് പിന്നിൽ നാം മറച്ചുപിടിക്കുന്ന പല സത്യങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.”
പ്രധാന റഫറൻസുകൾ:
1) The Monk as Man: The Unknown Life of Swami Vivekananda – Mani Sankar Mukherji (Sankar).
2) വിവേകാനന്ദൻ: സന്യാസിയും മനുഷ്യനും – എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ.
3)The Life of Swami Vivekananda – by His Eastern and Western Disciples (Advaita Ashrama).
