സൈനബ

രചന : ശ്രീകല പ്രസാദ് ✍️

കുഞ്ഞാലി മരക്കാരുടെ ചരിത്രത്തോടൊപ്പം ചേർത്തു വായിക്കപ്പെടുന്ന സൈനബയുടെ കഥകൾ ചരിത്രരേഖകളേക്കാൾ ഉപരിയായി മലബാറിലെ വാമൊഴി ചരിത്രങ്ങളിലും (Oral History) മാപ്പിളപ്പാട്ടുകളിലുമാണ് കൂടുതൽ തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നത്.

കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ നാലാമന്റെ (മുഹമ്മദ് അലി മരക്കാർ) കാലഘട്ടത്തിലാണ് സൈനബയുടെ സാന്നിധ്യം പ്രധാനമായും അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. മരക്കാർ പടയിലെ ഒരു ഉന്നത സൈനികന്റെ മകളായിരുന്ന സൈനബ, ചെറുപ്പം മുതലേ കടലറിവുകളും യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളും കണ്ടാണ് വളർന്നത്. പോർച്ചുഗീസുകാർ മലബാറിലെ സ്ത്രീകളോട് കാട്ടിയിരുന്ന അക്രമങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ഒരു സ്വാഭാവിക പ്രതിരോധമായിരുന്നു അവരുടെ വളർച്ച.

സൈനബ വെറുമൊരു പോരാളി മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് മരക്കാർ പടയുടെ ഒരു ‘ഇന്റലിജൻസ്’ കണ്ണായും അവർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
മീൻപിടുത്തക്കാരുടെയോ സാധാരണ ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളുടെയോ വേഷത്തിൽ പോർച്ചുഗീസ് കോട്ടകളുടെ പരിസരത്ത് പോയി അവർ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.വാൾപയറ്റിലും അമ്പെയ്ത്തിലും അവർക്ക് പ്രത്യേക വൈദഗ്ധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. മരക്കാർ കോട്ടയ്ക്ക് (പുതുപ്പണം കോട്ട) കാവൽ നിൽക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകളുടെ ഒരു ചെറിയ സംഘത്തെ തന്നെ അവർ നയിച്ചിരുന്നതായി ചില നാടോടിക്കഥകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

മലബാറിലെ മുസ്ലീം സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന ‘കൈപ്പയറ്റ്’, ‘വടിപ്പയറ്റ്’ എന്നീ ആയോധനമുറകളിൽ സൈനബ അഗ്രഗണ്യയായിരുന്നു. മരക്കാർ പടയുടെ പ്രധാന ആയുധമായിരുന്ന ‘വളയുകത്തി’ (Curved Dagger) ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ അവർക്ക് പ്രത്യേക വൈദഗ്ധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. കോട്ടയ്ക്കൽ കോട്ടയുടെ സുരക്ഷാ ചുമതലയുള്ള സ്ത്രീകളുടെ വിഭാഗത്തിന് (Women’s Wing) അവർ നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.

പോർച്ചുഗീസ് ചരിത്രകാരനായ ഫാരിയ വൈ സൗസ (Faria y Sousa) തന്റെ വിവരണങ്ങളിൽ മലബാറിലെ തീരദേശ പോരാട്ടങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. പേരെടുത്ത് പറയുന്നില്ലെങ്കിലും, പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ തന്നെ ധീരമായി പോരാടുന്ന മലയാളി സ്ത്രീകളെ ‘ആമസോണുകൾ’ (ധീരരായ വനിതാ പോരാളികൾ) എന്നാണ് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇതിൽ പ്രധാനി സൈനബയായിരുന്നുവെന്ന് പ്രാദേശിക ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു.
സൈനബയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്ത് അവരുടെ ബുദ്ധിശക്തിയായിരുന്നു.
കടലിൽ പോർച്ചുഗീസ് കപ്പലുകൾ കാണപ്പെടുമ്പോൾ കോട്ടയിലേക്ക് അപായസൂചനകൾ നൽകാൻ പ്രത്യേക തരം വിളക്കുകളും കൊടികളും ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി സൈനബ വികസിപ്പിച്ചിരുന്നു. യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികർക്ക് രഹസ്യമായി ഭക്ഷണവും മരുന്നും എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ഒരു വലിയ ശൃംഖല അവർ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. ഇത് സൈന്യത്തിന്റെ ആത്മവീര്യം നിലനിർത്താൻ സഹായിച്ചു.

1600-ൽ കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ നാലാമനെ പോർച്ചുഗീസുകാർ ചതിയിലൂടെ പിടികൂടിയ സമയത്ത്, കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ നിന്ന് അവസാന നിമിഷം വരെ പൊരുതിയവരിൽ സൈനബയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ശത്രുക്കൾ കോട്ട കൈക്കലാക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ്, കോട്ടയിലെ രഹസ്യരേഖകളും ആയുധങ്ങളും നശിപ്പിക്കാൻ അവർ നേതൃത്വം നൽകി.
പോർച്ചുഗീസ് കമാൻഡർ ആയിരുന്ന ആന്ദ്രെ ഫുർട്ടാഡോ ഡി മെൻഡോസ (André Furtado de Mendonça) മരക്കാർ കോട്ട ആക്രമിച്ച സമയത്താണ് സൈനബയുടെ ധീരത ഉച്ചസ്ഥായിയിലെത്തുന്നത്.

കോട്ടയുടെ ഒരു ഭാഗം തകർന്നപ്പോൾ, ശത്രുസൈന്യം അകത്തേക്ക് കടക്കാതിരിക്കാൻ സൈനബയും സംഘവും ജീവൻ പണയപ്പെടുത്തി പോരാടി.
ശത്രുക്കളുടെ വെടിയുണ്ടയേറ്റാണ് അവർ വീരമൃത്യു വരിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അവരുടെ മൃതദേഹം പോലും ശത്രുക്കൾക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കാതെ സഹപോരാളികൾ സംരക്ഷിച്ചുവെന്നത് അവരുടെ പദവി എത്രത്തോളമായിരുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

മലബാറിലെ വിദേശ വിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കി രചിക്കപ്പെട്ട ‘മരക്കാർ പടപ്പാട്ടുകളിൽ’ സൈനബയുടെ പരാക്രമങ്ങൾ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്.ഈ പാട്ടുകൾ വെറും പുകഴ്ത്തലുകളല്ല, മറിച്ച് അക്കാലത്തെ സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തെയും യുദ്ധരംഗത്തെ പങ്കാളിത്തത്തെയും അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന ചരിത്രരേഖകൾ കൂടിയാണ്.
സൈനബയുടെ കഥകൾ ഇന്ന് കേരളത്തിലെ ‘സ്ത്രീ ചരിത്ര’ (Women’s History) പഠനങ്ങളിൽ വലിയ പ്രാധാന്യം നേടുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ ചാരവനിത (Female Spy) എന്നും ആദ്യത്തെ വിദേശ വിരുദ്ധ വനിതാ പോരാളി എന്നും സൈനബയെ വിശേഷിപ്പിക്കാം. അവരുടെ പോരാട്ടം കേവലം മതപരമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് മാതൃഭൂമിയെ വിദേശികളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനുള്ള വികാരമായിരുന്നു.