👯‍♂️ലോക മാനസികാരോഗ്യ ദിനം- ഒക്ടോബർ 10 👯‍♂️🫂

രചന : സജീവ് ഓയൂർ ✍️

മാനസികാരോഗ്യം ഏവർക്കും എന്ന സന്ദേശം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാ വർഷവും ഒക്ടോബർ 10 ലോക മാനസികാരോഗ്യ ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ സമ്പൂർണ്ണ ആരോഗ്യത്തിൽ ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തോളം തന്നെ പ്രധാനമാണ് മനസിന്റെ ആരോഗ്യവും, എന്നാൽ നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ ഇന്നും വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധയും പരിഗണനയും ലഭിക്കാതെ പോകുന്ന ഒരു മേഖല കൂടിയാണിത്. ഈ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റിദ്ധാരണകൾ മാറ്റുന്നതിനുമാണ് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെയും വേൾഡ് ഫെഡറേഷൻ ഫോർ മെന്റൽ ഹെൽത്തിന്റെയും നേതൃത്വത്തിൽ ഈ ദിനാചരണം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്.

ഈ ദിനത്തിന് ഒരു നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട്. 1992 ഒക്ടോബർ 10 നാണ് വേൾഡ് ഫെഡറേഷൻ ഫോർ മെന്റൽ ഹെൽത്തിന്റെ അന്നത്തെ ഡെപ്യൂട്ടി സെക്രട്ടറി ജനറലായിരുന്ന റിച്ചാർഡ് ഹണ്ടറിന്റെ മുൻകൈയിൽ ആദ്യമായി ലോക മാനസികാരോഗ്യ ദിനം ആചരിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ ഒരു പ്രത്യേക വാർഷിക പ്രമേയം ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിലും 1994 മുതൽ ഓരോ വർഷവും ഒരു പ്രത്യേക വിഷയത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ബോധവൽക്കരണം ശക്തമാക്കാൻ തുടങ്ങി. “ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മാനസികാരോഗ്യ സേവനങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുക” എന്നതായിരുന്നു ആദ്യത്തെ പ്രമേയം.

ഈ വർഷത്തെ, അതായത് 2026 ലെ ഔദ്യോഗിക പ്രമേയം “അനുഭവസ്ഥരുടെ ശബ്ദം കേൾക്കുക: യഥാർത്ഥ സ്വരങ്ങൾ, യഥാർത്ഥ മാറ്റം” എന്നതാണ്. ഇത് വേൾഡ് ഫെഡറേഷൻ ഫോർ മെന്റൽ ഹെൽത്ത് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതാണ്. ഈ പ്രമേയത്തിന് വളരെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥമുണ്ട്. ഇതുവരെ മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ അവരെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു, ഇനി അവരോടൊപ്പം സംസാരിക്കാനും അവരെക്കൂടി കേൾക്കാനുമുള്ള സമയമായി എന്നാണ് ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്. മാനസികാരോഗ്യ വെല്ലുവിളികളിലൂടെ നേരിട്ട് കടന്നുപോയ വ്യക്തികളുടെ അനുഭവങ്ങളെയും അഭിപ്രായങ്ങളെയും വെറും കഥകളായി കാണാതെ, നയരൂപീകരണത്തിലും ചികിത്സാ പദ്ധതികളിലും സേവനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും അവരുടെ അറിവിന് അർഹമായ സ്ഥാനം നൽകുക എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. അവരെ കേവലം രോഗികളായി മുദ്രകുത്തുന്നതിന് പകരം പരിചരണത്തിന്റെ പങ്കാളികളാക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ മെച്ചപ്പെട്ടതും മാനുഷികവുമായ ഒരു പരിപാലന വ്യവസ്ഥ ലോകമെമ്പാടും കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ സാധിക്കൂ. അവരുടെ യഥാർത്ഥ അനുഭവങ്ങൾ തുറന്നു പറയപ്പെടുമ്പോൾ സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഭയവും മാറ്റിനിർത്തലും പതുക്കെ ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്യും.

ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ നിർവചനപ്രകാരം കേവലം മാനസികരോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കുന്ന അവസ്ഥ മാത്രമല്ല മാനസികാരോഗ്യം. ഒരു വ്യക്തിക്ക് തന്റെ കഴിവുകൾ തിരിച്ചറിയാനും ജീവിതത്തിലെ ദൈനംദിന സമ്മർദ്ദങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായി ജോലി ചെയ്യാനും സമൂഹത്തിന് സംഭാവന നൽകാനും സാധിക്കുന്ന ഒരു സുസ്ഥിതിയെയാണ് മാനസികാരോഗ്യം അഥവാ മെന്റൽ വെൽബീയിംഗ് എന്ന് പറയുന്നത്. ഇതിന്റെ അഭാവം നമ്മുടെ ചിന്തയെയും പെരുമാറ്റത്തെയും ബന്ധങ്ങളെയും ജോലിയെയും എല്ലാം ബാധിക്കും.
ആധുനിക ലോകത്ത് ഈ വെല്ലുവിളികൾ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാണ്. ഇന്നത്തെ അതിവേഗ ജീവിതശൈലിയിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം നേരിടാത്തവർ ചുരുക്കമാണ്. കുട്ടികൾ മുതൽ പ്രായമായവർ വരെ ഇതിന്റെ പിടിയിലാണ്. തൊഴിലിടങ്ങളിലെ കടുത്ത ജോലിഭാരവും മത്സരവും ഉറക്കമില്ലായ്മയും തൊഴിൽ സമ്മർദ്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ അമിത ഉപയോഗം പ്രത്യേകിച്ച് യുവാക്കളിൽ ഒറ്റപ്പെടലിനും മറ്റുള്ളവരുമായി നിരന്തരം താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതിലൂടെയുള്ള ആത്മവിശ്വാസക്കുറവിനും ഉത്കണ്ഠയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു. മാത്രമല്ല മാനസിക വിഷമങ്ങളിൽ നിന്ന് താൽക്കാലിക ആശ്വാസം തേടി ലഹരി പദാർത്ഥങ്ങളിലേക്ക് തിരിയുന്നത് പ്രശ്നങ്ങളെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കുടുംബ ഘടനകളിലുണ്ടായ മാറ്റവും കൂട്ടുകുടുംബങ്ങളുടെ അഭാവവും പലർക്കും താങ്ങായി നിന്നിരുന്ന വൈകാരിക പിന്തുണാ സംവിധാനങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ ദിനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ വളരെ പ്രധാനമാണ്. വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ, സ്കീസോഫ്രീനിയ തുടങ്ങിയ വിവിധ മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് സമൂഹത്തെ ശരിയായി ബോധവാന്മാരാക്കുക, മാനസികരോഗമുള്ളവരെ ഭ്രാന്തന്മാരായി മുദ്രകുത്തുന്ന പ്രവണത അവസാനിപ്പിച്ച് അവരെ സഹാനുഭൂതിയോടെ കാണാൻ പഠിപ്പിക്കുക, ശാരീരിക രോഗങ്ങൾക്ക് ഡോക്ടറെ കാണുന്നതുപോലെ തന്നെ സ്വാഭാവികമാണ് മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്ക് കൗൺസിലിംഗോ ചികിത്സയോ തേടുന്നതെന്ന ചിന്ത വളർത്തുക, ഒപ്പം ഈ മേഖലയിൽ കൂടുതൽ ഫണ്ടുകളും മെച്ചപ്പെട്ട സേവനങ്ങളും ലഭ്യമാക്കാൻ സർക്കാരുകളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും പ്രേരിപ്പിക്കുക എന്നിവയെല്ലാം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

മികച്ച മാനസികാരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ നമുക്ക് ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ ചില കാര്യങ്ങൾ ശീലിക്കാവുന്നതാണ്. വിഷമങ്ങൾ ഉള്ളിലൊതുക്കാതെ വിശ്വസ്തരായ സുഹൃത്തുക്കളോടോ കുടുംബാംഗങ്ങളോടോ തുറന്നു സംസാരിക്കുക എന്നത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. കേൾക്കാൻ ആളുണ്ടെന്ന തോന്നൽ തന്നെ പകുതി ആശ്വാസമാണ്. പതിവായുള്ള ശാരീരിക വ്യായാമം ശരീരത്തിൽ എൻഡോർഫിൻ പോലുള്ള ഹാപ്പി ഹോർമോണുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും മനസിനെ ശാന്തമാക്കുകയും ചെയ്യും. കൃത്യസമയത്തുള്ള ഉറക്കവും സമീകൃതാഹാരവും വെള്ളം കുടിയും മനസിന്റെ അടിസ്ഥാന ആരോഗ്യത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. ഇടയ്ക്ക് മൊബൈൽ ഫോണിന്റെയും കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെയും ഉപയോഗം കുറച്ച് ഡിജിറ്റൽ ഡിറ്റോക്സ് ചെയ്യുക, പ്രകൃതിയോടൊപ്പവും പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പവും സമയം ചെലവഴിക്കുക, ഇഷ്ടമുള്ള ഹോബികൾക്ക് സമയം കണ്ടെത്തുക എന്നിവയും വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കും. ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ ബാധിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, ഉറക്കം, വിശപ്പ്, ജോലിയിൽ ശ്രദ്ധ എന്നിവയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുമ്പോൾ മടിക്കാതെ ഒരു സൈക്കോളജിസ്റ്റിന്റെയോ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെയോ സഹായം തേടണം. ഇന്ന് കേരളത്തിൽ ടെലി മാനസ്സ് പോലുള്ള സൗജന്യ ഹെൽപ്പ് ലൈനുകളും സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലെ മാനസികാരോഗ്യ വിഭാഗങ്ങളും സ്വകാര്യ കൗൺസിലിംഗ് സേവനങ്ങളും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്.

ഓർക്കുക, മാനസികാരോഗ്യം ഒരു ആഡംബരമല്ല, അത് ഒരു മനുഷ്യാവകാശമാണ്. ശരീരത്തിന് പരിക്കേറ്റാൽ നാം ഡോക്ടറെ കാണുന്നതിൽ മടി കാണിക്കാറില്ല, അതുപോലെ മനസിന് വേദനിക്കുമ്പോഴും സഹായം തേടുന്നതിൽ ഒരു മടിയും വേണ്ട. തെറ്റായ ധാരണകൾ തിരുത്താനും ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവിക്കുന്നവർക്ക് വിധികർത്താക്കളല്ലാതെ കൈത്താങ്ങാകാനും ഈ ലോക മാനസികാരോഗ്യ ദിനത്തിൽ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാം.