രചന : ശ്രീകല പ്രസാദ് ✍️
ഒരു ഗ്ലാസ് വൈൻ വാങ്ങാൻ ചുവരിലെ ചെറിയൊരു കൽജാലകത്തിന് മുന്നിൽ ക്യൂ നിൽക്കുന്ന ആളുകൾ! ഇറ്റലിയിലെ ഫ്ലോറൻസിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ ഇങ്ങനെയൊരു കാഴ്ച കണ്ടാൽ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ട…
16-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ കൊട്ടാരച്ചുവരുകളിൽ തുടങ്ങിയ ഈ ‘വൈൻ ജാലകങ്ങൾ’ (Buchette del vino) വെറുമൊരു കൗതുകം മാത്രമല്ല, പ്ലേഗ് മഹാമാരിയുടെ കാലത്ത് ആളുകൾ കണ്ടെത്തിയ അതിജീവനത്തിന്റെ വലിയൊരു ചരിത്രം കൂടിയാണ്. 400 വർഷങ്ങൾക്ക് ഇപ്പുറം കോവിഡ് കാലത്തും ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിച്ച ആ ചരിത്രവിശേഷം അറിയാം…”
ഇറ്റലിയിലെ ഫ്ലോറൻസിലുള്ള (Florence) വളരെ കൗതുകകരമായ ഒരു ചരിത്രപരമായ സവിശേഷതയാണ് ‘ബുക്കറ്റെ ഡെൽ വീനോ’ (Buchette del vino) അഥവാ ‘വൈൻ ജാലകങ്ങൾ’ (Wine Windows).ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷയിൽ ‘ബുക്കറ്റെ ഡെൽ വീനോ’ എന്നാൽ “ചെറിയ വൈൻ ദ്വാരങ്ങൾ” എന്നാണ് അർത്ഥം.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ (Renaissance കാലഘട്ടത്തിൽ) ഫ്ലോറൻസിലെ ധനികരായ പ്രഭുക്കന്മാരും വീഞ്ഞ് ഉൽപ്പാദകരും തങ്ങളുടെ കൊട്ടാരങ്ങളുടെയും പ്രഭുമന്ദിരങ്ങളുടെയും (Palazzo) തെരുവിലേക്ക് തുറക്കുന്ന ഭിത്തികളിൽ നിർമ്മിച്ച ചെറിയ കൽജാലകങ്ങളാണിത്. ഒരു വീഞ്ഞു കുപ്പി അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഗ്ലാസ് കടത്തിവിടാൻ പാകത്തിലുള്ള വലിപ്പം മാത്രമേ ഇവയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
ധനികരായ ഭൂവുടമകൾക്ക് തങ്ങളുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന വീഞ്ഞ് ഇടനിലക്കാരോ നികുതിയോ ഇല്ലാതെ സാധാരണക്കാർക്ക് നേരിട്ട് വിൽക്കാൻ ഇത് വഴിയൊരുക്കി.
1630-ൽ ഇറ്റലിയിൽ പ്ലേഗ് മഹാമാരി പടർന്നുപിടിച്ചപ്പോൾ, ആളുകൾ തമ്മിൽ നേരിട്ട് സമ്പർക്കം പുലർത്താതെ വീഞ്ഞ് വിൽക്കാൻ ഈ ചെറിയ ജാലകങ്ങൾ വലിയ തോതിൽ ഉപയോഗിച്ചു. നാണയങ്ങൾ വിനാഗിരിയിൽ മുക്കി അണുവിമുക്തമാക്കിയ ശേഷമാണ് നിർമ്മാതാക്കൾ പണം സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്.
പലപ്പോഴും ഈ ജാലകങ്ങളിലൂടെ നിർദ്ധനരായ ആളുകൾക്ക് ഒരു പാത്രം ഭക്ഷണവും വീഞ്ഞും സൗജന്യമായി നൽകുന്ന പതിവും പ്രഭുക്കന്മാർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
സാധാരണയായി ഇവയ്ക്ക് ഏകദേശം 30 സെന്റീമീറ്റർ ഉയരവും 20 സെന്റീമീറ്റർ വീതിയുമുണ്ട്. മുൻവശത്ത് മരം കൊണ്ടുള്ള ചെറിയ വാതിലുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
വർഷങ്ങളോളം ഉപയോഗശൂന്യമായി കിടന്ന ഈ ജാലകങ്ങൾ, 2020-ലെ കോവിഡ്-19 ലോക്ക്ഡൗൺ കാലത്ത് കഫേകളും ബാറുകളും സാമൂഹിക അകലം പാലിച്ചുകൊണ്ട് കാപ്പി, വൈൻ, അപെറോൾ സ്പ്രിറ്റ്സ് (Aperol Spritz), ഐസ്ക്രീം എന്നിവ വിൽക്കാൻ വീണ്ടും ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയതോടെയാണ് ആഗോള ശ്രദ്ധ നേടിയത്.
ഇന്ന് ഫ്ലോറൻസിൽ 150-ലധികം ഇത്തരം വൈൻ ജാലകങ്ങൾ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. ടൂറിസ്റ്റുകൾക്ക് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ട ഒരു ചരിത്ര സ്മാരകമായി ഇവ മാറിയിരിക്കുന്നു.
