🇮🇳🇮🇳🇮🇳ഇന്ത്യയുടെ അഭിമാനം-ബാഗാ ജതിൻ-ബംഗാൾ കടുവ🇮🇳🇮🇳🇮🇳

രചന : സജീവ് ഓയൂർ ✍

🇮🇳ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ചരിത്രത്തിൽ ആയുധമെടുത്ത വിപ്ലവത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്ന നാമമാണ് ബാഗാ ജതിൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജതീന്ദ്രനാഥ് മുഖർജി. 1879 ഡിസംബർ 7 ന് അന്നത്തെ അവിഭക്ത ബംഗാളിലെ നദിയ ജില്ലയിലെ കായാഗ്രാം എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്, ഇന്ന് ഈ പ്രദേശം ബംഗ്ലാദേശിലെ ഖുൽന ഡിവിഷനിലെ കുഷ്ടിയ ജില്ലയിലാണ്. ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തിൽ ഉമേഷ് ചന്ദ്ര മുഖർജിയുടെയും കവയിത്രിയായിരുന്ന ശരത്ശശി ദേവിയുടെയും മകനായി ജനിച്ച ജതീന് അഞ്ച് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ പിതാവ് നഷ്ടപ്പെട്ടു. അമ്മയുടെ വീട്ടിലാണ് പിന്നീട് വളർന്നത്. ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി, യോഗേന്ദ്ര വിദ്യാഭൂഷൺ തുടങ്ങിയ ചിന്തകരുടെ കൃതികൾ വായിച്ചിരുന്ന അമ്മയിൽ നിന്നാണ് രാജ്യസ്നേഹത്തിന്റെ ആദ്യപാഠങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലം മുതൽ തന്നെ അസാധാരണമായ ശാരീരിക ശക്തിയും ധൈര്യവും സഹാനുഭൂതിയും അദ്ദേഹത്തിൽ പ്രകടമായിരുന്നു, പ്രഹ്ലാദൻ, ധ്രുവൻ, ഹനുമാൻ തുടങ്ങിയ വേഷങ്ങൾ അഭിനയിക്കുന്നതിലും ഗ്രാമീണ നാടകങ്ങളിലൂടെ ദേശീയത പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം താൽപര്യം കാണിച്ചിരുന്നു.

കൃഷ്ണനഗർ ആംഗ്ലോ-വെർണാക്കുലർ സ്കൂളിൽ നിന്ന് 1895-ൽ എൻട്രൻസ് പാസായ ശേഷം കൊൽക്കത്തയിലെ സെൻട്രൽ കോളേജിൽ, ഇന്നത്തെ ഖുദിറാം ബോസ് സെൻട്രൽ കോളേജിൽ, ഫൈൻ ആർട്സ് പഠിക്കാൻ ചേർന്നു. ഒപ്പം മിസ്റ്റർ ആറ്റ്കിൻസണിൽ നിന്ന് സ്റ്റെനോഗ്രാഫി പഠിച്ചു, അക്കാലത്ത് വളരെ ആവശ്യക്കാരുള്ള ജോലിയായിരുന്നു അത്. കോളേജ് കാലത്താണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിച്ച രണ്ട് കൂടിക്കാഴ്ചകൾ ഉണ്ടായത്. പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ജഗദീഷ് ചന്ദ്ര ബോസുമായും സ്വാമി വിവേകാനന്ദന്റെ ശിഷ്യയായ സിസ്റ്റർ നിവേദിതയുമായുള്ള ബന്ധം അദ്ദേഹത്തെ ആത്മീയ ദേശീയതയിലേക്ക് അടുപ്പിച്ചു. സ്വാമി വിവേകാനന്ദനെ നേരിട്ട് കണ്ടതോടെ ഇന്ത്യയുടെ ആത്മീയ പുരോഗതിക്ക് രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം അനിവാര്യമാണെന്ന ചിന്ത അദ്ദേഹത്തിൽ ഉറച്ചു. വിവേകാനന്ദന്റെ നിർദേശപ്രകാരം അമ്പു ഗുഹയുടെ ജിംനേഷ്യത്തിൽ ഗുസ്തി അഭ്യസിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ജതിനെക്കുറിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് ആംസ്ട്രോംഗ് പിന്നീട് എഴുതിയത്, വിപ്ലവകാരികൾക്കിടയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് മേൽക്കൈ നൽകിയത് നേതൃപാടവം മാത്രമല്ല, വിപ്ലവമല്ലാതെ മറ്റൊരു ചിന്തയുമില്ലാത്ത ഒരു ബ്രഹ്മചാരി എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖ്യാതിയാണ് എന്നാണ്.

1906 മാർച്ചിൽ നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോഴാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സംഭവം നടന്നത്. കായാഗ്രാമിൽ ഒരു റോയൽ ബംഗാൾ കടുവ ഗ്രാമവാസികളെ ഭയപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. കാട്ടിൽ തിരച്ചിൽ നടത്തുന്നതിനിടെ കടുവയെ നേരിൽ കണ്ട ജതിൻ ഒരു ഖുക്കിരി എന്ന ചെറിയ കത്തി മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് അതിനോട് കൈകൊണ്ട് മൽപ്പിടുത്തം നടത്തി കഴുത്തിൽ കുത്തി കൊന്നു. ഈ പോരാട്ടത്തിൽ കടുവയുടെ നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ വിഷബാധയേറ്റ് മാരകമായി പരിക്കേറ്റു. കൊൽക്കത്തയിലെ പ്രശസ്ത സർജൻ ഡോ. സുരേഷ് പ്രസാദ് സർബാധികാരിയാണ് അദ്ദേഹത്തെ ചികിത്സിച്ച് രക്ഷിച്ചത്. ഈ ധീരതയെക്കുറിച്ച് ഡോക്ടർ ഇംഗ്ലീഷ് പത്രത്തിൽ ലേഖനമെഴുതുകയും ബംഗാൾ സർക്കാർ കടുവയെ കൊല്ലുന്ന രംഗം കൊത്തിയ വെള്ളിപാത്രം സമ്മാനമായി നൽകുകയും ചെയ്തു. അന്നുമുതലാണ് ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ ബാഗാ എന്നാൽ ബംഗാളിയിൽ കടുവ എന്നർത്ഥമുള്ള ബാഗാ ജതിൻ എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്.

വിപ്ലവ ജീവിതം 1900-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. അനുശീലൻ സമിതിയുടെ ആദ്യകാല സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായി പല രേഖകളും അദ്ദേഹത്തെ പരാമർശിക്കുന്നു. ഡാലിയുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ 1900-ൽ കൊൽക്കത്തയിൽ നടന്ന രഹസ്യ യോഗത്തിൽ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ വധിക്കാൻ രഹസ്യസംഘടനകൾ തുടങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചതായും കുഷ്ടിയയിൽ ജതീന്ദ്രനാഥ് മുഖർജിയാണ് അതിന്റെ നേതാവ് എന്നും പറയുന്നു. 1903-ൽ യോഗേന്ദ്ര വിദ്യാഭൂഷന്റെ വീട്ടിൽ വെച്ച് ശ്രീ അരബിന്ദോ ഘോഷിനെ കണ്ടുമുട്ടിയതോടെ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിലെ ഇന്ത്യൻ പട്ടാളക്കാരെ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക എന്ന ആശയം അദ്ദേഹം തന്റെ പദ്ധതിയിൽ ചേർത്തു. 1905-ലെ ബംഗാൾ വിഭജനകാലത്ത് അദ്ദേഹം സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി. വെയിൽസ് രാജകുമാരന്റെ സന്ദർശനത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടന്ന ഘോഷയാത്രയിൽ ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീകളെ ശല്യം ചെയ്ത ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരെ തനിച്ച് കയറി മർദ്ദിച്ച സംഭവം കൊൽക്കത്തയിൽ വലിയ കോളിളക്കം സൃഷ്ടിച്ചു.
പിന്നീട് അനുശീലൻ സമിതിയുടെ വിപ്ലവ വിഭാഗമായ യുഗാന്തർ പാർട്ടിയുടെ അമരക്കാരനായി അദ്ദേഹം മാറി. ബ്രിട്ടീഷ് റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ദിയോഘറിനടുത്ത് മണിക്തലയിലേതിന് സമാനമായി അദ്ദേഹം ഒരു ബോംബ് നിർമ്മാണശാല സ്ഥാപിച്ചു. എന്നാൽ അകാലത്തിലുള്ള ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങളോട് അദ്ദേഹത്തിന് എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. പ്രളയം, പകർച്ചവ്യാധി, അർദ്ധോദയ യോഗം, കുംഭമേള തുടങ്ങിയ ദുരന്ത നിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങളും തീർത്ഥാടനങ്ങളും അദ്ദേഹം വിപ്ലവകാരികളെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്യാനും പ്രാദേശിക നേതാക്കളുമായി ചർച്ച നടത്താനും ഉപയോഗിച്ചു. സുന്ദർബനിൽ സർ ഡാനിയൽ ഹാമിൽട്ടണിൽ നിന്ന് ഭൂമി പാട്ടത്തിനെടുത്ത് ഒളിവിൽ കഴിയുന്ന വിപ്ലവകാരികൾക്ക് അഭയം നൽകുകയും വിദ്യാർത്ഥികളെ വിദേശത്ത് സൈനിക പരിശീലനത്തിനായി അയക്കുകയും ചെയ്തു.

1908-ലെ മുസാഫർപൂർ സംഭവത്തെ തുടർന്നുള്ള പ്രസിദ്ധമായ അലിപ്പൂർ ബോംബ് കേസിൽ അരബിന്ദോ ഉൾപ്പെടെ മുപ്പതിലധികം പേർ അറസ്റ്റിലായപ്പോൾ, ആ കേസിൽ ഉൾപ്പെടാതിരുന്ന ജതിൻ യുഗാന്തറിന്റെ പൂർണ്ണ ചുമതല ഏറ്റെടുത്ത് ബംഗാൾ, ബീഹാർ, ഒഡീഷ, ഉത്തർപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് അതിന്റെ ശാഖകൾ വ്യാപിപ്പിച്ചു. ബംഗാളിൽ ആദ്യമായി ടാക്സി കാറിൽ ബാങ്ക് കൊള്ള എന്ന പുതിയ രീതി കൊണ്ടുവന്നതും അദ്ദേഹമാണ്, ഫ്രാൻസിലെ ബോണറ്റ് ഗ്യാങ്ങിന് സമാനമായ രീതി. 1910 ജനുവരി 24 ന് ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഷംസുൽ ആലത്തെ വധിച്ച കേസിൽ കൊലയാളിയായ ബിരെൻ ദത്ത ഗുപ്ത പോലീസിനോട് നേതാവായി ജതിന്റെ പേര് പറഞ്ഞതോടെ 1910-ൽ ഹൗറ-ശിബ്പൂർ ഗൂഢാലോചന കേസിൽ അദ്ദേഹം അറസ്റ്റിലായി. ഒരു വർഷത്തെ ജയിൽവാസത്തിനുശേഷം തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ മോചിതനായെങ്കിലും ഈ കാലയളവ് അദ്ദേഹത്തെ കൂടുതൽ കരുത്തനാക്കി.

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം 1914-ൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ ബ്രിട്ടന്റെ പ്രതിസന്ധി സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള അവസരമാക്കാൻ ജതിൻ തീരുമാനിച്ചു. അമേരിക്കയിലുള്ള ഗദ്ദർ പാർട്ടിയുമായും ബെർലിനിലെ വിരേന്ദ്രനാഥ് ചട്ടോപാധ്യായയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ വിപ്ലവകാരികളുമായും ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച് ജർമ്മനിയിൽ നിന്ന് ആയുധവും പണവും ഇന്ത്യയിലെത്തിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടു. ഇതാണ് ചരിത്രത്തിൽ ഇന്തോ-ജർമ്മൻ ഗൂഢാലോചന എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. എസ്.എസ് മാവെറിക് എന്ന ജർമ്മൻ കപ്പൽ വഴി ഒഡീഷയിലെ ബാലസോർ തീരത്ത് ആയുധങ്ങൾ എത്തിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി, രാജ്യവ്യാപകമായ ഒരു സായുധ കലാപം ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഇത്.
എന്നാൽ ഒരു ചെക്ക് വ്യവസായി ആൽബർട്ട് വീരനും ഒരു അമേരിക്കൻ ഏജന്റിനും ഇടയിലുള്ള രഹസ്യവിവരം ബ്രിട്ടീഷ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം ചോർത്തിയതോടെ പദ്ധതി പൊളിഞ്ഞു. ആയുധങ്ങൾക്കായി കാത്ത് ജതിനും നാല് അനുയായികളായ ചിത്തപ്രിയോ റേ ചൗധരി, മനോരഞ്ജൻ സെൻഗുപ്ത, നിരേന്ദ്രനാഥ് ദാസ് ഗുപ്ത, ജ്യോതിഷ് ചന്ദ്ര പാൽ എന്നിവർ ഒഡീഷയിലെ കാപ്തിപദയിലും പിന്നീട് ബാലസോറിനടുത്തുള്ള ചാഷാഖണ്ഡിലെ കാട്ടിലും ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു. ബ്രിട്ടീഷ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ചാൾസ് ടെഗാർട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വൻ സൈന്യം പ്രദേശം വളഞ്ഞു.

1915 സെപ്റ്റംബർ 9 ന് ബുർഹബലാംഗ് നദിക്കരയിലെ ഒരു ചെറിയ കിടങ്ങിൽ നിന്ന് വെറും അഞ്ച് പേർ, ജർമ്മൻ നിർമ്മിത മൗസർ പിസ്റ്റളുകളുമായി, ആധുനിക റൈഫിളുകളുമായി വന്ന നൂറുകണക്കിന് ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരോട് എഴുപത്തിയഞ്ച് മിനിറ്റിലധികം നേർക്കുനേർ പോരാടിയത് ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ അപൂർവ്വമായ ഗറില്ലാ യുദ്ധമായി മാറി. ആ പോരാട്ടത്തിൽ ചിത്തപ്രിയോ സംഭവസ്ഥലത്ത് വെച്ച് വീരമൃത്യു വരിച്ചു, ജതിന് വയറിലും തുടയിലും മാരകമായി വെടിയേറ്റു.

പിറ്റേന്ന് 1915 സെപ്റ്റംബർ 10 ന് ബാലസോർ സർക്കാർ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് തന്റെ മുപ്പത്തിയഞ്ചാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അന്ത്യശ്വാസം വലിച്ചു. മരണക്കിടക്കയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതായി പറയപ്പെടുന്ന വാക്കുകൾ ഇന്നും ഓരോ ഇന്ത്യക്കാരന്റെയും ഹൃദയത്തിൽ മുഴങ്ങുന്നു, ഞങ്ങൾ മരിക്കും രാഷ്ട്രത്തെ ഉണർത്താൻ, “We shall die to awaken the nation”. അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടിയ ടെഗാർട്ട് പോലും പിന്നീട് എഴുതി, ജതീന്ദ്രനാഥ് ഒരു ആർമി ജനറലായി ജനിക്കേണ്ടിയിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന് അസാധാരണമായ ധൈര്യമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന്. നേതാജി സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന്റെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമി എന്ന ആശയത്തിന്റെ ആദ്യകാല മാതൃകയായും ബംഗാളിലെ സായുധ വിപ്ലവത്തിന്റെ ഏറ്റവും ധീരമായ അധ്യായമായും ബാഗാ ജതിന്റെ ജീവിതം ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. കൊൽക്കത്തയിലെ ബാഗാജതിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും എണ്ണമറ്റ സ്കൂളുകൾക്കും പുറമെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മനാടായ കായാഗ്രാമിലും ബാലസോറിലെ യുദ്ധഭൂമിയിലും ഇന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണകൾ നിലനിൽക്കുന്നു.