🇮🇳🌹♥️രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം, ആത്മാവുകൊണ്ട് ഐക്യം തേടിയ മഹാത്മാവ്. 🕊️

രചന : സജീവ് ഓയൂർ ✍️

🇮🇳സൗഹാർദ്ദത്തിനായുള്ള പ്രായശ്ചിത്തം എന്നാണ് 1924 ലെ ഗാന്ധിജിയുടെ ഉപവാസം ചരിത്രത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1920-കളുടെ ആദ്യത്തിൽ അസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനവും ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനവും ഒന്നിച്ചപ്പോൾ ഇന്ത്യ കണ്ട ഏറ്റവും ശക്തമായ ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യമായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ 1922 ഫെബ്രുവരിയിൽ ചൗരിചൗരയിൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷന് തീയിട്ട് 22 പോലീസുകാർ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ അഹിംസ കൈവിട്ടു എന്ന് കണ്ട് ഗാന്ധിജി സമരം പെട്ടെന്ന് പിൻവലിച്ചു. ആ തീരുമാനം കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ പോലും വലിയ വിള്ളലുണ്ടാക്കി. അധികം വൈകാതെ ഗാന്ധിജി അറസ്റ്റിലായി, യെർവാദ ജയിലിൽ അടയ്ക്കപ്പെട്ടു. നേതൃത്വമില്ലാതായതോടെ രാജ്യത്ത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശൂന്യത വന്നു. ആ ശൂന്യതയെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ വിഭജിച്ചു ഭരിക്കൽ തന്ത്രവും, പള്ളിക്ക് മുന്നിൽ സംഗീതം, പശുവിനെ അറുക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളും, ചില പത്രങ്ങളുടെ വിദ്വേഷ പ്രചാരണവും കൂടി ചേർന്ന് വലിയ വർഗീയ തീയായി മാറ്റി.

1923-24 കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ നൂറിലധികം വർഗീയ കലാപങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. സഹാറൻപൂർ, അമൃത്സർ, മുൾട്ടാൻ, ഡൽഹി, നാഗ്പൂർ, ലഖ്നൗ എല്ലായിടത്തും സംഘർഷം പടർന്നു. അതിൽ ഏറ്റവും ഹൃദയഭേദകമായത് ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാനിലെ കോഹട്ടിൽ നടന്നതായിരുന്നു. 1924 സെപ്റ്റംബർ 9, 10 തീയതികളിൽ ഹിന്ദുക്കൾക്കെതിരെ നടന്ന ആക്രമണത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് വീടുകളും കടകളും കത്തിച്ചു, നിരവധി പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു, മുഴുവൻ ഹിന്ദു ജനസംഖ്യയ്ക്കും നഗരം വിട്ട് പലായനം ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. ജയിലിൽ നിന്ന് അപ്പെൻഡിസൈറ്റിസ് ശസ്ത്രക്രിയയെ തുടർന്ന് 1924 ഫെബ്രുവരി 5ന് മോചിതനായ ഗാന്ധിജിക്ക് പുറത്ത് കാണാൻ കഴിഞ്ഞത് താൻ സ്വപ്നം കണ്ട ഐക്യ ഇന്ത്യയല്ല, പരസ്പരം രക്തം കുടിക്കാൻ തയ്യാറായി നിൽക്കുന്ന രണ്ട് സമുദായങ്ങളെയായിരുന്നു. അത് അദ്ദേഹത്തെ ശാരീരികമായതിനേക്കാൾ മാനസികമായി തളർത്തി.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് 1924 സെപ്റ്റംബർ 18ന് ഡൽഹിയിൽ മൗലാനാ മുഹമ്മദ് അലിയുടെ വസതിയിൽ വെച്ച് ഗാന്ധിജി തന്റെ 21 ദിവസത്തെ ഉപവാസം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യത്തിനോ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെയോ ആയിരുന്നില്ല. സ്വന്തം ജനത ചെയ്ത പാപത്തിന് ദൈവത്തോട് ചെയ്യുന്ന പ്രായശ്ചിത്തമായാണ് അദ്ദേഹം അതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. താൻ ഹിന്ദുക്കളുടെയും മുസ്ലിങ്ങളുടെയും സുഹൃത്താണെന്നും ഇരുവരും ചെയ്യുന്ന അക്രമങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം തനിക്കുമുണ്ടെന്നും അതിനാൽ താൻ തന്നെ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. വെള്ളത്തിൽ അൽപ്പം ഉപ്പും സോഡയും ചേർത്ത് മാത്രം കുടിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു 21 ദിവസത്തെ കഠിന ഉപവാസം. ആരോഗ്യം അതിവേഗം മോശമായി. ഡോക്ടർ എം.എ. അൻസാരി, ഡോക്ടർ ബി.സി. റോയ് തുടങ്ങിയവർ നിരന്തരം പരിശോധന നടത്തി.
ഗാന്ധിജിയുടെ ജീവൻ അപകടത്തിലായതോടെ രാജ്യമൊട്ടാകെ ഞെട്ടി. രാഷ്ട്രീയ ഭിന്നതകൾ മറന്ന് എല്ലാ നേതാക്കളും ഡൽഹിയിലേക്ക് ഓടിയെത്തി. സെപ്റ്റംബർ 26ന് ഡൽഹിയിൽ ഒരു ദേശീയ ഐക്യ സമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർക്കപ്പെട്ടു. കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ, മുസ്ലിം ലീഗ് നേതാക്കൾ, ഖിലാഫത്ത് നേതാക്കൾ, ഹിന്ദു മഹാസഭ, ക്രിസ്ത്യൻ, സിഖ്, പാർസി, ദളിത് പ്രതിനിധികൾ എന്നിങ്ങനെ മുന്നൂറിലധികം പേർ അതിൽ പങ്കെടുത്തു. മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന, മോത്തിലാൽ നെഹ്റു, ലാലാ ലജ്പത് റായ്, സ്വാമി ശ്രദ്ധാനന്ദ്, ഹക്കിം അജ്മൽ ഖാൻ തുടങ്ങിയവരെല്ലാം അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാ മതങ്ങൾക്കും പൂർണ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടാകണമെന്നും, മതപരമായ തർക്കങ്ങൾ ഒരിക്കലും അക്രമത്തിലൂടെ പരിഹരിക്കരുതെന്നും, ഓരോ വിഭാഗവും മറ്റുള്ളവരുടെ വിശ്വാസത്തെ ബഹുമാനിക്കണമെന്നും ആ സമ്മേളനം പ്രമേയം പാസാക്കി. സ്വാമി ശ്രദ്ധാനന്ദ് പോലുള്ള നേതാക്കൾ ഗാന്ധിജിയെ അനുനയിപ്പിക്കാൻ നേരിട്ട് എത്തി.

21 ദിവസത്തിനുശേഷം 1924 ഒക്ടോബർ 8ന് ഗാന്ധിജി ഉപവാസം അവസാനിപ്പിച്ചു. അന്ന് നടന്ന ചടങ്ങ് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശത്തിന്റെ പ്രതീകമായിരുന്നു. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ എത്തി തന്റെ ഗീതങ്ങൾ ആലപിച്ചു. മൗലാനാ മുഹമ്മദ് അലി ഖുർആനിലെ വചനങ്ങളും, സ്വാമി ശ്രദ്ധാനന്ദ് വേദ മന്ത്രങ്ങളും, ക്രിസ്ത്യൻ പുരോഹിതൻ ബൈബിളിലെ വരികളും ചൊല്ലി. അതിനുശേഷമാണ് ഗാന്ധിജി നാരങ്ങാനീര് കുടിച്ച് ഉപവാസം മുറിച്ചത്.

ഈ ഉപവാസം കൊണ്ട് വർഗീയത പൂർണമായി ഇല്ലാതായില്ല, താൽക്കാലികമായെങ്കിലും കലാപങ്ങൾക്ക് ശമനമുണ്ടായി. എന്നാൽ അതിലുപരി ഒരു വലിയ പാഠം അത് ഇന്ത്യക്ക് നൽകി. രാഷ്ട്രീയ കരാറുകൾ കൊണ്ടോ നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടോ മാത്രം ഐക്യം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയില്ല, മനസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസം വീണ്ടെടുത്തേ മതിയാകൂ എന്നും, അതിന് നേതാവ് ആദ്യം സ്വയം ശുദ്ധീകരണത്തിനും ത്യാഗത്തിനും തയ്യാറാകണമെന്നും ഗാന്ധിജി കാണിച്ചുകൊടുത്തു. ഇന്നും, നൂറ് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷവും, മതത്തിന്റെ പേരിൽ മനുഷ്യർ അകലുമ്പോഴെല്ലാം 1924 സെപ്റ്റംബറിലെ ആ 21 ദിവസങ്ങൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മാവ് അതിന്റെ വൈവിധ്യത്തിലാണെന്നും, സൗഹാർദ്ദം തകർന്നാൽ രാജ്യം തകരുമെന്നുമുള്ള സത്യമാണ്.